
{"id":2549,"date":"2023-07-22T10:58:37","date_gmt":"2023-07-22T10:58:37","guid":{"rendered":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/?p=2549"},"modified":"2024-04-23T10:59:28","modified_gmt":"2024-04-23T10:59:28","slug":"anh-huong-cua-dien-toan-luong-tu-doi-voi-an-ninh-mang","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/2023\/07\/22\/anh-huong-cua-dien-toan-luong-tu-doi-voi-an-ninh-mang\/","title":{"rendered":"\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed \u0111\u1ed1i v\u1edbi an ninh m\u1ea1ng"},"content":{"rendered":"<div class=\"td-post-content tagdiv-type\"><!-- image --><\/p>\n<div class=\"td-post-featured-image\"><a href=\"https:\/\/antoanthongtinhaiphong.gov.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/121-2.jpg\" data-caption=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"entry-thumb td-modal-image\" title=\"121\" src=\"https:\/\/antoanthongtinhaiphong.gov.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/121-2-696x397.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 696px) 100vw, 696px\" srcset=\"https:\/\/antoanthongtinhaiphong.gov.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/121-2-696x397.jpg 696w, https:\/\/antoanthongtinhaiphong.gov.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/121-2-300x171.jpg 300w, https:\/\/antoanthongtinhaiphong.gov.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/121-2-768x439.jpg 768w, https:\/\/antoanthongtinhaiphong.gov.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/121-2-150x86.jpg 150w, https:\/\/antoanthongtinhaiphong.gov.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/121-2.jpg 900w\" alt=\"\" width=\"696\" height=\"397\" \/><\/a><\/div>\n<p><!-- content --><\/p>\n<div id=\"links\" class=\"imgNewsCT txtNews left w100pt\">\n<p><strong>M\u1eb7c d\u00f9 \u0111i\u1ec7n to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed c\u00f3 ti\u1ec1m n\u0103ng mang l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ee3i \u00edch t\u1eeb h\u1ecdc m\u00e1y v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch d\u1eef li\u1ec7u \u0111\u1ebfn m\u1eadt m\u00e3 v\u00e0 an ninh m\u1ea1ng, nh\u01b0ng b\u1ea3n th\u00e2n t\u00ednh to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed l\u1ea1i t\u1ea1o ra nh\u1eefng nguy c\u01a1 v\u00e0 ph\u01a1i b\u00e0y r\u1ee7i ro m\u1edbi g\u00e2y m\u1ea5t t\u00ednh an to\u00e0n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1 v\u1ee1 h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c m\u00e3 h\u00f3a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1ed1n l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a internet, truy\u1ec1n th\u00f4ng v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i \u0111i\u1ec7n t\u1eed \u2013 ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ebft c\u1ea5u c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a ch\u00fang ta. <\/strong><\/p>\n<div class=\"itemsContainer\" style=\"text-align: center;\">\n<div class=\"image\"><a title=\"\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed \u0111\u1ed1i v\u1edbi an ninh m\u1ea1ng\"><img decoding=\"async\" title=\"121\" src=\"https:\/\/antoanthongtinhaiphong.gov.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/121.jpg\" alt=\"\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed \u0111\u1ed1i v\u1edbi an ninh m\u1ea1ng\" \/><\/a><\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: open sans,sans-serif; font-size: 14px;\">S\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a Quy \u0111\u1ecbnh chung v\u1ec1 B\u1ea3o v\u1ec7 D\u1eef li\u1ec7u (GDPR) c\u1ee7a Li\u00ean minh ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u00e3 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t k\u1ef7 nguy\u00ean b\u1ea3o v\u1ec7 m\u1edbi cho c\u00e1c quy\u1ec1n v\u00e0 t\u1ef1 do c\u00e1 nh\u00e2n. Ban \u0111\u1ea7u GDPR kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u t\u00e2m, gi\u1edd \u0111\u00e2y v\u1edbi c\u00e1c kho\u1ea3n ph\u1ea1t li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi ph\u1ea1m GDPR t\u00edch l\u0169y g\u1ea7n m\u1ed1c 3 t\u1ef7 euro, c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ea7n c\u00e2n nh\u1eafc l\u1ea1i v\u1ec1 c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ed1i v\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y.\u00a0<\/span>V\u1edbi t\u00ednh to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed, li\u1ec7u c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00f3 \u0111i l\u1ea1i con \u0111\u01b0\u1eddng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 c\u1ee7a GDPR kh\u00f4ng? C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 k\u1ef9 s\u01b0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u1ec1 an ninh m\u1ea1ng \u0111ang quan t\u00e2m \u0111\u00fang m\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed (v\u1ed1n c\u00f3 c\u1ea3 t\u00edch c\u1ef1c l\u1eabn ti\u00eau c\u1ef1c) hay ch\u01b0a?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Vai tr\u00f2 c\u1ee7a m\u00e3 h\u00f3a<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n nh\u1ea5t, m\u00e3 h\u00f3a l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng l\u1ea5y m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n th\u00f4ng tin m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 bi\u1ebfn n\u00f3 th\u00e0nh v\u0103n b\u1ea3n kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u1eb7c d\u00f9 m\u00e3 h\u00f3a kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed1i quan t\u00e2m h\u00e0ng \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ea7u h\u1ebft ch\u00fang ta, nh\u01b0ng m\u00e3 h\u00f3a \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 h\u1ed7 tr\u1ee3 quan tr\u1ecdng cho c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng then ch\u1ed1t kh\u00e1c nhau trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y m\u00e0 ch\u00fang ta v\u1ed1n coi l\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hai h\u00ecnh th\u1ee9c m\u00e3 h\u00f3a ch\u00ednh, th\u1ee9 nh\u1ea5t\u00a0l\u00e0 <em>m\u00e3 h\u00f3a \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng<\/em>, \u1edf \u0111\u00f3 c\u00f9ng m\u1ed9t kh\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 m\u00e3 h\u00f3a v\u00e0 gi\u1ea3i m\u00e3 d\u1eef li\u1ec7u; th\u1ee9 hai l\u00e0\u00a0<em>m\u00e3 h\u00f3a b\u1ea5t \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng<\/em>, bao g\u1ed3m m\u1ed9t c\u1eb7p kh\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft v\u1ec1 m\u1eb7t to\u00e1n h\u1ecdc. M\u1eb7c d\u00f9 c\u1ea5u tr\u00fac to\u00e1n h\u1ecdc l\u00e0 kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng g\u1ea7n nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c giao ti\u1ebfp tr\u00ean Internet \u0111\u1ec1u s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ea3 m\u1eadt m\u00e3 \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng v\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng. Do \u0111\u00f3, c\u1ea3 hai h\u00ecnh th\u1ee9c m\u1eadt m\u00e3 n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an to\u00e0n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>T\u1ea1i sao ch\u00fang ta n\u00ean lo l\u1eafng ngay t\u1eeb b\u00e2y gi\u1edd?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00e3 h\u00f3a kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 r\u1ee7i ro v\u00e0 m\u1ed1i lo ng\u1ea1i. S\u1ef1 hi\u1ec7n th\u1ef1c h\u00f3a c\u00e1c m\u00e1y t\u00ednh l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 ph\u00e1 v\u1ee1 m\u00e3 h\u00f3a kh\u00f3a c\u00f4ng khai s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi an ninh qu\u1ed1c gia, t\u00e0i ch\u00ednh, s\u1ee9c kh\u1ecfe v\u00e0 d\u1eef li\u1ec7u ri\u00eang t\u01b0.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nhi\u1ec1u kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee7a m\u1eadt m\u00e3 d\u1ef1a tr\u00ean c\u00e1c lu\u1eadn c\u1ee9 to\u00e1n h\u1ecdc v\u1ec1 \u0111\u1ed9 ph\u1ee9c t\u1ea1p t\u00ednh to\u00e1n. T\u00ednh an to\u00e0n c\u1ee7a m\u1ed9t thu\u1eadt to\u00e1n b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 kh\u00f4ng ai t\u00ecm ra c\u00e1ch ph\u00e1 v\u1ee1 thu\u1eadt to\u00e1n trong m\u1ed9t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian h\u1ee3p l\u00fd \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed1i quan t\u00e2m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u00ecn chung, c\u00e1c thu\u1eadt to\u00e1n m\u1eadt m\u00e3 s\u1ebd c\u00f3 c\u00e1c tham s\u1ed1 cung c\u1ea5p c\u00e1c m\u1ee9c \u0111\u1ed9 an to\u00e0n kh\u00e1c nhau. V\u00ed d\u1ee5: kh\u00f3a RSA c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh theo c\u00e1c k\u00edch c\u1ee1 kh\u00e1c nhau, t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o m\u1ee9c \u0111\u1ed9 an to\u00e0n c\u1ee7a kh\u00f3a. Tuy nhi\u00ean, ch\u00fang ta sinh kh\u00f3a c\u00e0ng l\u00e2u th\u00ec thu\u1eadt to\u00e1n c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ednh th\u1ef1c h\u00e0nh,\u00a0do \u0111\u00f3 c\u1ea7n c\u00f3 s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa t\u00ednh kh\u1ea3 d\u1ee5ng v\u00e0 t\u00ednh an to\u00e0n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nhi\u1ec1u v\u1ee5 vi ph\u1ea1m d\u1eef li\u1ec7u nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u l\u01b0u tr\u1eef d\u1eef li\u1ec7u v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 th\u1eddi gian l\u01b0u gi\u1eef theo quy \u0111\u1ecbnh ho\u1eb7c t\u00ednh h\u1eefu \u00edch c\u1ee7a d\u1eef li\u1ec7u. Khi \u0111\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n r\u1ee7i ro \u201c<em>l\u01b0u tr\u1eef tr\u01b0\u1edbc, gi\u1ea3i m\u00e3 sau\u201d<\/em>, t\u1ee9c l\u00e0 d\u1eef li\u1ec7u b\u1ecb \u0111\u00e1nh c\u1eafp kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i m\u00e3 ngay l\u1eadp t\u1ee9c, m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i m\u00e3 \u1edf th\u1eddi \u0111i\u1ec3m c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb trong t\u01b0\u01a1ng lai. S\u1edf h\u1eefu tr\u00ed tu\u1ec7, d\u1eef li\u1ec7u t\u00e0i ch\u00ednh, d\u1eef li\u1ec7u ch\u0103m s\u00f3c s\u1ee9c kh\u1ecfe v\u00e0 c\u00e1c d\u1eef li\u1ec7u nh\u1ea1y c\u1ea3m kh\u00e1c b\u1ecb \u0111\u00e1nh c\u1eafp ng\u00e0y nay v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan trong th\u1eadp k\u1ef7 t\u1edbi. Ngo\u00e0i ra, v\u00e0o th\u00e1ng 10\/2021, c\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u00ecnh b\u00e1o M\u1ef9\u00a0\u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra \u0111i\u1ec7n to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed l\u00e0 <em>m\u1ed9t trong n\u0103m m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda ch\u00ednh b\u00ean ngo\u00e0i<\/em>, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda kh\u00e1c l\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o, c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc, ch\u1ea5t b\u00e1n d\u1eabn v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u1ef1 qu\u1ea3n (autonomous system) [2]. M\u00e1y t\u00ednh l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed quy m\u00f4 l\u1edbn c\u00f3 th\u1ec3 cho ph\u00e9p gi\u1ea3i m\u00e3 h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c giao th\u1ee9c an ninh m\u1ea1ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn c\u0169ng nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, g\u00e2y r\u1ee7i ro cho s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng kinh t\u1ebf, an ninh qu\u1ed1c gia v\u00e0 ph\u1ea7n l\u1edbn cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Chu\u1ea9n b\u1ecb cho m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi h\u1eadu l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110i\u1ec7n to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed c\u0169ng \u0111\u1eb7t ra c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 quy \u0111\u1ecbnh v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p. V\u00ed d\u1ee5: theo GDPR (\u0110i\u1ec1u 5) v\u00e0 c\u00e1c lu\u1eadt t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 kh\u00e1c, c\u00f3 y\u00eau c\u1ea7u r\u1eb1ng d\u1eef li\u1ec7u c\u00e1 nh\u00e2n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u201c<em>x\u1eed l\u00fd theo c\u00e1ch \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an to\u00e0n d\u1eef li\u1ec7u c\u00e1 nh\u00e2n th\u00edch h\u1ee3p\u2026 b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p k\u1ef9 thu\u1eadt ho\u1eb7c c\u00e1ch th\u1ee9c t\u1ed5 ch\u1ee9c ph\u00f9 h\u1ee3p<\/em>\u201d. Y\u00eau c\u1ea7u n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p \u1ee9ng n\u1ebfu c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c ti\u1ebfp t\u1ee5c \u00e1p d\u1ee5ng m\u00e3 h\u00f3a th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng trong k\u1ef7 nguy\u00ean l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ngo\u00e0i ra, nhi\u1ec1u v\u1ee5 vi ph\u1ea1m d\u1eef li\u1ec7u thu h\u00fat s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd to\u00e0n c\u1ea7u t\u1eeb c\u00e1c c\u01a1 quan qu\u1ea3n l\u00fd, lu\u1eadt s\u01b0 tranh t\u1ee5ng v\u00e0 c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1eadp th\u1ec3 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra t\u00ecnh tr\u1ea1ng m\u1ea1ng (Cyber Hygiene) k\u00e9m, th\u00f4ng tin \u0111\u0103ng nh\u1eadp b\u1ecb \u0111\u00e1nh c\u1eafp\/y\u1ebfu ho\u1eb7c c\u00e1c l\u1ed7 h\u1ed5ng \u0111\u00e3 bi\u1ebft. C\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c g\u1eb7p r\u1ee7i ro g\u00ec khi h\u1ecd c\u1ed1 \u00fd ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1eed d\u1ee5ng m\u00e3 h\u00f3a th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng v\u1ed1n d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc t\u1ea5n c\u00f4ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed? Li\u1ec7u d\u1eef li\u1ec7u b\u1ecb \u0111\u00e1nh c\u1eafp \u1edf hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u00e0 b\u1ecb l\u1ed9 v\u1ec1 sau n\u00e0y do nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 \u0111i\u1ec7n to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed trong t\u01b0\u01a1ng lai c\u00f3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n v\u00e0 h\u00ecnh ph\u1ea1t t\u1eadp th\u1ec3 kh\u00f4ng? C\u00f3 th\u1ec3 cho r\u1eb1ng, ph\u1ea7n l\u1edbn d\u1eef li\u1ec7u li\u00ean l\u1ea1c ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i, l\u01b0u tr\u1eef v\u00e0 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i m\u00e3 sau n\u00e0y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2u?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd l\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1edbi \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ta. C\u01a1 h\u1ecdc l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p t\u1ea1o c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb nh\u01b0 MRI, \u0111\u00e8n LED v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 GPS trong \u00f4 t\u00f4 c\u1ee7a b\u1ea1n. M\u1eb7c d\u00f9 th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 hi\u1ec7n th\u1ef1c h\u00f3a m\u00e1y t\u00ednh l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed c\u00f3 quy m\u00f4 \u0111\u1ee7 l\u1edbn l\u00e0 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng (d\u1ef1 \u0111o\u00e1n l\u00e0 sau n\u0103m 2030), b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 c\u00f4ng nh\u1eadn t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1eadt m\u00e3 ng\u00e0y nay v\u00e0 c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p an ninh m\u1ea1ng hi\u1ec7n t\u1ea1i ph\u1ea7n l\u1edbn s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 an to\u00e0n. C\u00e1c r\u1ee7i ro an to\u00e0n nh\u01b0 v\u1eady c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t ngay t\u1eeb th\u1eddi \u0111i\u1ec3m b\u00e2y gi\u1edd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p d\u00e0nh cho c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ngh\u0129 v\u1ec1 <em>c\u00e1c thu\u1eadt to\u00e1n m\u1eadt m\u00e3 h\u1eadu l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed (PQC) <\/em>v\u00e0 thay th\u1ebf c\u00e1c thu\u1eadt to\u00e1n hi\u1ec7n t\u1ea1i b\u1eb1ng c\u00e1c thu\u1eadt to\u00e1n kh\u00e1ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed m\u1edbi. N\u0103m ngo\u00e1i, Vi\u1ec7n Ti\u00eau chu\u1ea9n v\u00e0 C\u00f4ng ngh\u1ec7 Qu\u1ed1c gia M\u1ef9\u00a0(NIST) \u0111\u00e3 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh b\u1ed1n thu\u1eadt to\u00e1n m\u00e3 h\u00f3a \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u00e0 h\u1ecd tin r\u1eb1ng s\u1ebd an to\u00e0n sau s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a \u0111i\u1ec7n to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed. C\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00ean \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00ednh an to\u00e0n c\u1ee7a c\u00e1c thu\u1eadt to\u00e1n \u1ee9ng vi\u00ean h\u1eadu l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed v\u00e0 chuy\u1ec3n sang s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c thu\u1eadt to\u00e1n n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o t\u00ednh an to\u00e0n d\u1eef li\u1ec7u. B\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng c\u00e1ch x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c l\u1ef1a ch\u1ecdn thu\u1eadt to\u00e1n t\u1ed1t nh\u1ea5t v\u00e0 l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i, l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng c\u00e1c thu\u1eadt to\u00e1n PQC v\u1eabn \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u1ea3n th\u00e2n c\u00f4ng ngh\u1ec7 l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed cung c\u1ea5p m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng \u0111i kh\u00e1c, th\u00f4ng qua <em>ph\u00e2n ph\u1ed1i kh\u00f3a l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed<\/em> <em>(QKD)<\/em> v\u00e0 c\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt m\u00e3 h\u00f3a kh\u00e1c. QKD s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a v\u1eadt l\u00fd l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed: <em>s\u1ef1 li\u00ean \u0111\u1edbi (entanglement)<\/em> v\u00e0 <em>t\u00ednh phi \u0111\u1ecbnh x\u1ee9 (non-locality)<\/em> c\u1ee7a c\u00e1c b\u00ean \u1edf xa\u00a0v\u00e0 <em>\u0111\u1ed9 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed (quantum uncertainty)<\/em>\u00a0nh\u1eb1m t\u1ea1o ra v\u00e0 ph\u00e2n ph\u1ed1i m\u1ed9t b\u00ed m\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c chia s\u1ebb gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e1ch an to\u00e0n tr\u00ean c\u00e1c k\u00eanh kh\u00f4ng an to\u00e0n, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng cho truy\u1ec1n th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p an to\u00e0n. QKD \u0111\u1ea3m b\u1ea3o t\u00ednh an to\u00e0n v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc nh\u01b0ng y\u00eau c\u1ea7u k\u1ef9 thu\u1eadt c\u00f4ng ngh\u1ec7 chuy\u00ean d\u1ee5ng nh\u01b0 c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng c\u00e1p quang ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u01b0u \u00fd t\u00ednh an to\u00e0n v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc gi\u00fap b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c kh\u00f3a phi\u00ean (session key) kh\u00f4ng b\u1ecb th\u1ecfa hi\u1ec7p. M\u1eb7c d\u00f9 QKD an to\u00e0n v\u1ec1 m\u1eb7t \u201cl\u00fd thuy\u1ebft th\u00f4ng tin\u201d, tuy nhi\u00ean, tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, c\u00f3 nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c ch\u1ee9ng nh\u1eadn v\u1ec1 x\u00e1c th\u1ef1c gi\u1eefa c\u00e1c b\u00ean, t\u00ednh nh\u1ea1y c\u1ea3m c\u1ee7a ph\u1ea7n c\u1ee9ng v\u1eadt l\u00fd, m\u1ea5t k\u00eanh v\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i d\u1ecbch v\u1ee5 \u0111\u00e3 ng\u0103n c\u1ea3n vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng QKD. QKD v\u1eabn \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ec3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng kh\u1eafc ph\u1ee5c nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u00f3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t vi\u1ec7c c\u1eadp nh\u1eadt c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch mua s\u1eafm v\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng c\u00e1c giao d\u1ecbch mua c\u00f4ng ngh\u1ec7 trong t\u01b0\u01a1ng lai y\u00eau c\u1ea7u t\u00ednh linh ho\u1ea1t v\u1ec1 m\u1eadt m\u00e3 (t\u1ee9c l\u00e0\u00a0c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00eam v\u00e0 chuy\u1ec3n sang c\u00e1c thu\u1eadt to\u00e1n m\u1edbi h\u01a1n, an to\u00e0n h\u01a1n khi s\u1eb5n s\u00e0ng).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, kh\u00f4ng n\u00ean nh\u00ecn nh\u1eadn an to\u00e0n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 thay th\u1ebf ho\u00e0n to\u00e0n cho c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p an to\u00e0n hi\u1ec7n c\u00f3 m\u00e0 thay v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c an to\u00e0n b\u1ed5 sung c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f9ng v\u1edbi c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng hi\u1ec7n t\u1ea1i. C\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c s\u1ebd c\u1ea7n t\u00ednh \u0111\u1ebfn c\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e0i \u0111\u1eb7t, tri\u1ec3n khai, qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 duy tr\u00ec c\u1ea3 t\u00ednh an to\u00e0n truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 an to\u00e0n h\u1eadu l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed tr\u00ean h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<table style=\"width: 100%;\" border=\"1\" cellspacing=\"1\" cellpadding=\"1\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<\/strong><\/p>\n<p>[1] Leonard Kleinman, \u201c<em>The Quantum Effect On Cybersecurity<\/em>\u201d, Forbes, Feb 9, 2023.<\/p>\n<p>[2]\u00a0 NCSC Fact Sheet \u2013 <em>Protecting Critical and Emerging U.S. Technologies from Foreign Threats<\/em>. 21 October 2021.<\/p>\n<p>Ngu\u1ed3n: https:\/\/antoanthongtin.vn\/cong-nghe-thong-tin\/anh-huong-cua-dien-toan-luong-tu-doi-voi-an-ninh-mang-109030<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1eb7c d\u00f9 \u0111i\u1ec7n to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed c\u00f3 ti\u1ec1m n\u0103ng mang l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ee3i \u00edch t\u1eeb h\u1ecdc m\u00e1y v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch d\u1eef li\u1ec7u \u0111\u1ebfn m\u1eadt m\u00e3 v\u00e0 an ninh m\u1ea1ng, nh\u01b0ng b\u1ea3n th\u00e2n t\u00ednh to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed l\u1ea1i t\u1ea1o ra nh\u1eefng nguy c\u01a1 v\u00e0 ph\u01a1i b\u00e0y r\u1ee7i ro m\u1edbi g\u00e2y m\u1ea5t t\u00ednh an to\u00e0n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":"","footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2549","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-tin-tuc"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2549"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2549\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2555,"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2549\/revisions\/2555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}