
{"id":6032,"date":"2025-12-01T08:24:31","date_gmt":"2025-12-01T01:24:31","guid":{"rendered":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/?p=6032"},"modified":"2025-12-01T16:28:02","modified_gmt":"2025-12-01T09:28:02","slug":"nha-bao-lap-trinh-vien-mo-hinh-nhan-su-lai-trong-phong-tin-hien-dai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/2025\/12\/01\/nha-bao-lap-trinh-vien-mo-hinh-nhan-su-lai-trong-phong-tin-hien-dai\/","title":{"rendered":"Nh\u00e0 b\u00e1o &#8211; l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean: M\u00f4 h\u00ecnh nh\u00e2n s\u1ef1 lai trong ph\u00f2ng tin hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i"},"content":{"rendered":"<div class=\"sc-longform-header sc-longform-header-default-normal block-sc-longform-header\">\n<div class=\"sc-longform-header-text\">\n<p class=\"sc-longform-header-sapo block-sc-sapo\"><strong>S\u1ef1 b\u00f9ng n\u1ed5 c\u1ee7a AI \u0111\u00e3 \u0111\u1ea9y ng\u00e0nh b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng v\u1ec1 m\u00f4 h\u00ecnh nh\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 quy tr\u00ecnh t\u00e1c nghi\u1ec7p. AI kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 gi\u00fap c\u00e1c t\u00f2a so\u1ea1n &#8220;l\u00e0m vi\u1ec7c nhanh h\u01a1n&#8221;, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 ch\u1ea5t x\u00fac t\u00e1c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh l\u1ea1i b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ph\u00f3ng vi\u00ean, t\u1ea1o ra nhu c\u1ea7u c\u1ea5p b\u00e1ch v\u1ec1 m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 chuy\u00ean gia truy\u1ec1n th\u00f4ng m\u1edbi: Nh\u00e0 b\u00e1o &#8211; l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean (journalist-programmer).<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u00e1p l\u1ef1c t\u00e0i ch\u00ednh v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e2n m\u1ea3nh c\u1ee7a h\u1ec7 sinh th\u00e1i th\u00f4ng tin gia t\u0103ng, c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u00e1o ch\u00ed bu\u1ed9c ph\u1ea3i \u0111\u1ea9y nhanh qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i s\u1ed1, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00f4ng ngh\u1ec7 AI. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng AI m\u1ed9t c\u00e1ch hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t s\u1ef1 d\u1ecbch chuy\u1ec3n chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c t\u1eadp trung v\u00e0o con ng\u01b0\u1eddi, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o &#8220;AI literacy&#8221; (ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u1ec1 AI) v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i vai tr\u00f2 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p.<\/p>\n<figure data-sub-html=\".lg-caption\" data-src=\"https:\/\/ictv.1cdn.vn\/2025\/11\/23\/gemini_generated_image_xz72w2xz72w2xz72.png\" data-lg-id=\"3a64afd2-fd96-4106-99b8-c2a2c6918d11\">\n<p><figure style=\"width: 1920px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ictv.1cdn.vn\/2025\/11\/23\/gemini_generated_image_xz72w2xz72w2xz72.png\" alt=\"gemini_generated_image_xz72w2xz72w2xz72.png\" width=\"1920\" height=\"1048\" data-src=\"https:\/\/ictv.1cdn.vn\/2025\/11\/23\/gemini_generated_image_xz72w2xz72w2xz72.png\" data-original=\"https:\/\/ictv.1cdn.vn\/2025\/11\/23\/gemini_generated_image_xz72w2xz72w2xz72.png\" data-src-mobile=\"\" data-file-id=\"39465\" \/><figcaption class=\"wp-caption-text\">Vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng AI m\u1ed9t c\u00e1ch hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t s\u1ef1 d\u1ecbch chuy\u1ec3n chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c t\u1eadp trung v\u00e0o con ng\u01b0\u1eddi.<\/figcaption><\/figure><\/figure>\n<p><em><b>T<\/b><b>\u00e1i \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a vai tr\u00f2: S\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u00f4 h\u00ecnh nh\u00e2n s\u1ef1 lai<\/b><\/em><\/p>\n<p>M\u1ee5c ti\u00eau chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a vi\u1ec7c \u1ee9ng d\u1ee5ng AI l\u00e0 t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng h\u00f3a c\u00e1c nhi\u1ec7m v\u1ee5 l\u1eb7p l\u1ea1i v\u00e0 t\u1ed1n th\u1eddi gian, gi\u1ea3i ph\u00f3ng ph\u00f3ng vi\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1eadp trung v\u00e0o nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00f2i h\u1ecfi chuy\u00ean m\u00f4n cao v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 thay th\u1ebf b\u1edfi m\u00e1y m\u00f3c.<\/p>\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1o \u0111ang thay \u0111\u1ed5i \u0111\u00e1ng k\u1ec3. C\u00e1c ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra s\u1ef1 gia t\u0103ng trong s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c vai tr\u00f2 lai (hybrid roles), \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;journalist &#8211; programmer&#8221;. Thay v\u00ec b\u1ecb thay th\u1ebf ho\u00e0n to\u00e0n, nh\u00e0 b\u00e1o c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng chuy\u1ec3n sang v\u1ecb tr\u00ed gi\u00e1m s\u00e1t, phi\u00ean d\u1ecbch v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec3m duy\u1ec7t n\u1ed9i dung do AI t\u1ea1o ra.<\/p>\n<p>C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng t\u00edch c\u1ef1c: 67% c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u x\u00e1c \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 t\u1eadp trung t\u0103ng c\u01b0\u1eddng v\u00e0o c\u00e1c nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb cao, nh\u01b0 b\u00e1o c\u00e1o \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch chuy\u00ean s\u00e2u. Thay v\u00ec ch\u1ec9 vi\u1ebft tin t\u1ee9c, nh\u00e0 b\u00e1o t\u01b0\u01a1ng lai s\u1ebd l\u00e0 &#8220;ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u ph\u1ed1i k\u1ef9 thu\u1eadt s\u1ed1&#8221; (digital orchestrator), k\u1ebft h\u1ee3p ph\u00e1n \u0111o\u00e1n bi\u00ean t\u1eadp c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a AI.<\/p>\n<p>Associated Press (AP) \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 th\u1ebf h\u1ec7 ng\u00f4n ng\u1eef t\u1ef1 nhi\u00ean (NLG) t\u1eeb n\u0103m 2014 \u0111\u1ec3 t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng h\u00f3a c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 thu nh\u1eadp doanh nghi\u1ec7p. S\u1ef1 t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng h\u00f3a n\u00e0y \u0111\u00e3 gi\u00fap AP t\u0103ng s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng b\u00e1o c\u00e1o t\u00e0i ch\u00ednh l\u00ean h\u01a1n 3.000 c\u00e2u chuy\u1ec7n m\u1ed7i qu\u00fd, t\u0103ng g\u1ea5p 10 l\u1ea7n so v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u00e0i b\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra th\u1ee7 c\u00f4ng v\u00e0 gi\u1ea3i ph\u00f3ng kho\u1ea3ng 20% th\u1eddi gian m\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean \u0111\u00e3 d\u00e0nh cho c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o, cho ph\u00e9p h\u1ecd t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n doanh nghi\u1ec7p c\u1ea5p cao h\u01a1n v\u00e0 b\u00e1o ch\u00ed \u0111i\u1ec1u tra.<\/p>\n<p>M\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 kh\u00e1c, t\u1edd b\u00e1o The Washington Post (WaPo) s\u1eed d\u1ee5ng Heliograf \u0111\u1ec3 t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng h\u00f3a tin t\u1ee9c d\u1ef1a tr\u00ean d\u1eef li\u1ec7u l\u1edbn (v\u00ed d\u1ee5: k\u1ebft qu\u1ea3 b\u1ea7u c\u1eed, tin t\u1ee9c th\u1ec3 thao c\u1ea5p th\u1ea5p). \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho ph\u00e9p t\u00f2a so\u1ea1n m\u1edf r\u1ed9ng ph\u1ea1m vi bao ph\u1ee7 v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c cao h\u01a1n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1ea3i ph\u00f3ng ph\u00f3ng vi\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1eadp trung v\u00e0o b\u00e1o ch\u00ed \u0111i\u1ec1u tra v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch s\u00e2u h\u01a1n.<\/p>\n<p>AI gi\u00fap gi\u1ea3m thi\u1ec3u c\u00e1c &#8220;c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1eadn r\u1ed9n&#8221; (busywork) nh\u01b0 phi\u00ean \u00e2m cu\u1ed9c h\u1ecdp, d\u1ecbch thu\u1eadt, v\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp ngu\u1ed3n tin, gi\u00fap con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u1eddi gian h\u01a1n v\u00e0o c\u00e1c nhi\u1ec7m v\u1ee5 m\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 ch\u01b0a th\u1ec3 thay th\u1ebf.<\/p>\n<figure data-sub-html=\".lg-caption\" data-src=\"https:\/\/ictv.1cdn.vn\/2025\/11\/23\/gemini_generated_image_wjp09zwjp09zwjp0.png\" data-lg-id=\"5b9e24c6-e0cb-4061-badc-60fee41adb3b\">\n<p><figure style=\"width: 1408px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ictv.1cdn.vn\/2025\/11\/23\/gemini_generated_image_wjp09zwjp09zwjp0.png\" alt=\"gemini_generated_image_wjp09zwjp09zwjp0.png\" width=\"1408\" height=\"736\" data-src=\"https:\/\/ictv.1cdn.vn\/2025\/11\/23\/gemini_generated_image_wjp09zwjp09zwjp0.png\" data-original=\"https:\/\/ictv.1cdn.vn\/2025\/11\/23\/gemini_generated_image_wjp09zwjp09zwjp0.png\" data-src-mobile=\"\" data-file-id=\"39466\" \/><figcaption class=\"wp-caption-text\">Nh\u00e0 b\u00e1o c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng chuy\u1ec3n sang v\u1ecb tr\u00ed gi\u00e1m s\u00e1t, phi\u00ean d\u1ecbch v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec3m duy\u1ec7t n\u1ed9i dung do AI t\u1ea1o ra.<\/figcaption><\/figure><\/figure>\n<p><em><b>K<\/b><b>h\u1ee7ng ho\u1ea3ng k\u1ef9 n\u0103ng: Nhu c\u1ea7u v\u1ec1 &#8220;AI literacy&#8221;<\/b><\/em><\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i vai tr\u00f2 n\u00e0y mang l\u1ea1i c\u01a1 h\u1ed9i, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng \u0111i k\u00e8m v\u1edbi m\u1ed9t kho\u1ea3ng c\u00e1ch k\u1ef9 n\u0103ng nghi\u00eam tr\u1ecdng. AI literacy, hay ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u1ec1 AI, \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 k\u1ef9 n\u0103ng c\u1ea7n thi\u1ebft cho nh\u00e0 b\u00e1o t\u01b0\u01a1ng lai. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u00f3 &#8220;AI literacy&#8221; trong c\u00e1c ph\u00f2ng tin hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p>Th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i l\u00e0 vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng AI \u0111ang di\u1ec5n ra trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 ch\u00ednh th\u1ee9c. H\u01a1n 80% nh\u00e0 b\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o s\u00e1t \u1edf Global South b\u00e1o c\u00e1o r\u1eb1ng, h\u1ecd s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 AI, v\u00e0 g\u1ea7n m\u1ed9t n\u1eeda (49,4%) s\u1eed d\u1ee5ng ch\u00fang h\u00e0ng ng\u00e0y.<\/p>\n<p>Th\u1ed1ng k\u00ea ghi nh\u1eadn 57,6% ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng AI hi\u1ec7n t\u1ea1i l\u00e0 t\u1ef1 h\u1ecdc. H\u1ecd ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng t\u00ecm hi\u1ec3u b\u1eb1ng c\u00e1ch &#8220;ch\u01a1i v\u1edbi c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5&#8221; ho\u1eb7c tham gia c\u00e1c kh\u00f3a h\u1ecdc\/h\u01b0\u1edbng d\u1eabn tr\u1ef1c tuy\u1ebfn. Trong khi \u0111\u00f3, ch\u1ec9 13% c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u00e1o ch\u00ed c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00ednh s\u00e1ch AI ch\u00ednh th\u1ee9c t\u1ea1i n\u01a1i l\u00e0m vi\u1ec7c. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y s\u1ef1 thi\u1ebfu v\u1eafng h\u01b0\u1edbng d\u1eabn r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 nh\u1ea5t qu\u00e1n, l\u00e0m t\u0103ng nguy c\u01a1 r\u1ee7i ro \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 uy t\u00edn.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c thi\u1ebfu \u0111\u00e0o t\u1ea1o v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00e0 r\u00e0o c\u1ea3n ch\u00ednh \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng AI, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u1edf c\u00e1c th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng m\u1edbi n\u1ed5i. S\u1ef1 thi\u1ebfu h\u1ee5t n\u00e0y d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u1ef1c h\u00e0nh kh\u00f4ng nh\u1ea5t qu\u00e1n, t\u1ea1o ra s\u1ef1 kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn v\u00e0 thi\u1ebfu r\u00f5 r\u00e0ng cho c\u1ea3 ph\u00f3ng vi\u00ean v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp vi\u00ean. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng AI v\u00ec thi\u1ebfu nh\u1eadn th\u1ee9c, thi\u1ebfu ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u1ec1 c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5, ho\u1eb7c thi\u1ebfu c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u00e0o t\u1ea1o.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c qu\u00e1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o AI c\u0169ng \u0111\u1eb7t ra r\u1ee7i ro nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u1ec1 l\u00e2u d\u00e0i. H\u01a1n m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 nh\u00e0 b\u00e1o b\u00e0y t\u1ecf lo ng\u1ea1i v\u1ec1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c \u0111\u1ebfn t\u00ednh s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o g\u1ed1c (54,3%) v\u00e0 s\u1ef1 x\u00f3i m\u00f2n k\u1ef9 n\u0103ng t\u01b0 duy ph\u1ea3n bi\u1ec7n (51,4%). M\u1ed9t ph\u00f3ng vi\u00ean c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng, n\u1ebfu nh\u00e0 b\u00e1o l\u00e0m vi\u1ec7c b\u1eb1ng AI thay v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ea5t \u0111i c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1o t\u00e0i n\u0103ng.<\/p>\n<p>AI c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebfu s\u1ef1 ph\u00e1n \u0111o\u00e1n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, tinh t\u1ebf, v\u00e0 b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u1ea7n thi\u1ebft cho b\u00e1o ch\u00ed ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao. Do \u0111\u00f3, &#8220;AI literacy&#8221; kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ec1 vi\u1ec7c bi\u1ebft c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 v\u1ec1 vi\u1ec7c hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c ti\u1ec1m \u1ea9n c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n<p><em><b>C\u1ea7n n\u00e2ng cao n\u0103ng l\u1ef1c con ng\u01b0\u1eddi<\/b><\/em><\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i th\u00e0nh c\u00f4ng sang m\u00f4 h\u00ecnh ph\u00f2ng tin hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, n\u01a1i nh\u00e0 b\u00e1o &#8211; l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 trung t\u00e2m, c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb b\u00e1o ch\u00ed c\u1ea7n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ngay l\u1eadp t\u1ee9c theo ba l\u0129nh v\u1ef1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c: qu\u1ea3n tr\u1ecb, \u0111\u00e0o t\u1ea1o, v\u00e0 t\u00e1i \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a vai tr\u00f2.<\/p>\n<p><b><i>H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng qu\u1ea3n tr\u1ecb: Thi\u1ebft l\u1eadp khung kh\u1ed5 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 minh b\u1ea1ch<\/i><\/b><\/p>\n<p>S\u1ef1 thi\u1ebfu v\u1eafng ch\u00ednh s\u00e1ch AI ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t r\u1ee7i ro qu\u1ea3n tr\u1ecb h\u00e0ng \u0111\u1ea7u. C\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c tin t\u1ee9c ph\u1ea3i nhanh ch\u00f3ng x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c khu\u00f4n kh\u1ed5 n\u1ed9i b\u1ed9 v\u00e0 c\u00f4ng khai \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng AI m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p><i>Ban h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch AI r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 th\u00edch \u1ee9ng<\/i>: Ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c khu\u00f4n kh\u1ed5 ph\u00e1c th\u1ea3o r\u00f5 r\u00e0ng vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng AI \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa \u0111\u1ed5i m\u1edbi v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2n nh\u1eafc \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. H\u01b0\u1edbng d\u1eabn t\u1eeb c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u01b0 Poynter Institute c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e0m b\u1ed9 c\u00f4ng c\u1ee5 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f9y ch\u1ec9nh.<\/p>\n<p><i>Th\u1ef1c thi nguy\u00ean t\u1eafc gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi (Human Oversight)<\/i>: M\u1ecdi n\u1ed9i dung do AI t\u1ea1o ra, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 n\u1ed9i dung mang t\u00ednh s\u00e1ng t\u1ea1o ho\u1eb7c nh\u1ea1y c\u1ea3m, ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c con ng\u01b0\u1eddi ki\u1ec3m tra, ch\u1ec9nh s\u1eeda, v\u00e0 ph\u00ea duy\u1ec7t cu\u1ed1i c\u00f9ng. S\u1ef1 gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec c\u00e1c k\u1ef9 n\u0103ng t\u01b0 duy ph\u1ea3n bi\u1ec7n v\u00e0 ph\u00e1n \u0111o\u00e1n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>Minh b\u1ea1ch v\u1edbi \u0111\u1ed9c gi\u1ea3:<\/i>\u00a0C\u00f4ng khai v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a AI trong t\u00e1c ph\u1ea9m b\u00e1o ch\u00ed, bao g\u1ed3m vi\u1ec7c g\u1eafn nh\u00e3n n\u1ed9i dung r\u00f5 r\u00e0ng. AP \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c d\u00e1n nh\u00e3n r\u00f5 r\u00e0ng c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng h\u00f3a cao.<\/p>\n<p><b><i>H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o: \u0110\u1ea7u t\u01b0 b\u1eaft bu\u1ed9c v\u00e0o AI Literacy<\/i><\/b><\/p>\n<p>S\u1ef1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o vi\u1ec7c t\u1ef1 h\u1ecdc l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cho m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng nh\u01b0 AI. L\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00f2a so\u1ea1n c\u1ea7n chuy\u1ec3n t\u1eeb th\u00e1i \u0111\u1ed9 trung l\u1eadp (47,6%) sang h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u00edch c\u1ef1c.<\/p>\n<p><i>\u0110\u00e0o t\u1ea1o b\u1eaft bu\u1ed9c v\u1ec1 k\u1ef9 n\u0103ng AI<\/i>: Cung c\u1ea5p c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u00e0o t\u1ea1o ch\u00ednh th\u1ee9c cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u00e2n s\u1ef1, kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 (nh\u01b0 ChatGPT, Grammarly) m\u00e0 c\u00f2n v\u00e0o c\u00e1ch th\u1ee9c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, h\u1ea1n ch\u1ebf v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a AI.<\/p>\n<p><i>X\u00e2y d\u1ef1ng v\u0103n h\u00f3a th\u1eed nghi\u1ec7m v\u00e0 h\u1ecdc t\u1eadp<\/i>: Khuy\u1ebfn kh\u00edch ph\u00f3ng vi\u00ean th\u1eed nghi\u1ec7m c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 AI \u0111\u1ec3 t\u0103ng hi\u1ec7u su\u1ea5t v\u00e0 s\u00e1ng t\u1ea1o. C\u1ea7n c\u00f3 c\u00e1c ngu\u1ed3n l\u1ef1c v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn \u0111\u1ec3 ph\u00f3ng vi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i kinh nghi\u1ec7m v\u00e0 th\u1ef1c ti\u1ec5n t\u1ed1t nh\u1ea5t v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng AI hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. M\u1ed9t qu\u1ea3n l\u00fd \u1edf Lebanon b\u00e0y t\u1ecf mong mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o chuy\u00ean nghi\u1ec7p v\u1ec1 AI v\u00e0 b\u00e1o ch\u00ed.<\/p>\n<p><b><i>H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00e1i \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a vai tr\u00f2: T\u1eadp trung v\u00e0o gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ed1t l\u00f5i<\/i><\/b><\/p>\n<p>T\u00e1i ph\u00e2n b\u1ed5 ngu\u1ed3n l\u1ef1c nh\u1eadn th\u1ee9c l\u00e0 ch\u00eca kh\u00f3a \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 t\u00e0i s\u1ea3n quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00f2a so\u1ea1n: b\u00e1o ch\u00ed ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao v\u00e0 \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n.<\/p>\n<p><i>T\u0103ng c\u01b0\u1eddng b\u00e1o ch\u00ed \u0111i\u1ec1u tra:<\/i>\u00a0Ph\u00e2n b\u1ed5 nh\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ph\u00f3ng t\u1eeb c\u00e1c t\u00e1c v\u1ee5 l\u1eb7p l\u1ea1i (v\u00ed d\u1ee5: phi\u00ean \u00e2m, t\u1ed5ng h\u1ee3p d\u1eef li\u1ec7u) sang c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c \u0111\u00f2i h\u1ecfi chuy\u00ean m\u00f4n cao nh\u01b0 b\u00e1o ch\u00ed \u0111i\u1ec1u tra, ph\u00e2n t\u00edch chuy\u00ean s\u00e2u.<\/p>\n<p><i>Khuy\u1ebfn kh\u00edch vai tr\u00f2 &#8220;ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch thu\u1eadt to\u00e1n&#8221;:\u00a0<\/i>\u0110\u00e0o t\u1ea1o c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1o c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u1ea3i th\u00edch v\u00e0 di\u1ec5n gi\u1ea3i k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u1ea7u ra c\u1ee7a AI, bi\u1ebfn d\u1eef li\u1ec7u l\u1edbn th\u00e0nh c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u00f3 ng\u1eef c\u1ea3nh v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 AI c\u00f2n thi\u1ebfu. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u00fap duy tr\u00ec t\u00ednh tinh t\u1ebf v\u00e0 b\u1ed1i c\u1ea3nh trong tin t\u1ee9c, v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ed1i lo ng\u1ea1i khi s\u1eed d\u1ee5ng AI.<\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i sang m\u00f4 h\u00ecnh nh\u00e0 b\u00e1o &#8211; l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi v\u00e0 mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch r\u00f5 r\u1ec7t v\u1ec1 hi\u1ec7u su\u1ea5t. Tuy nhi\u00ean, AI ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5. T\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a b\u00e1o ch\u00ed s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t b\u1edfi kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f2a so\u1ea1n trong vi\u1ec7c trang b\u1ecb cho nh\u00e2n vi\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh AI literacy v\u00e0 khu\u00f4n kh\u1ed5 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u1eefng ch\u1eafc, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o r\u1eb1ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a ngh\u1ec1 b\u00e1o, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i.<\/p>\n<p><em><b>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<\/b><\/em><\/p>\n<p>1. Digital Newsroom Transformation: A Systematic Review of the Impact of Artificial Intelligence on Journalistic Practices, News Narratives, and Ethical Challenges, (2024).<\/p>\n<p>2. Journalism in the AI era: Opportunities and challenges in the Global South and emerging economies (2025).<\/p>\n<p>3. Automation, Journalism, and Human\u2013Machine Communication: Rethinking Roles and Relationships of Humans and Machines in News<\/p>\n<p>4. On Controlled Change: Generative AI\u2019s Impact on Professional Authority in Journalism (2025).<\/p>\n<p>5. Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence (2021).<\/p>\n<p>6. How The Washington Post Uses Heliograf AI to Automate News Story Creation and Expand Coverage.<\/p>\n<p>7. AI ethics guidelines: A starter kit for newsrooms (2025).<\/p>\n<p>8. Can Artificial Intelligence Reprogram the Newsroom? Trust, Transparency, and Ethics in Automated Journalism.<\/p>\n<p>9. How is AI being used in journalism?.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>(vjst.vn)<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u1ef1 b\u00f9ng n\u1ed5 c\u1ee7a AI \u0111\u00e3 \u0111\u1ea9y ng\u00e0nh b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng v\u1ec1 m\u00f4 h\u00ecnh nh\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 quy tr\u00ecnh t\u00e1c nghi\u1ec7p. AI kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 gi\u00fap c\u00e1c t\u00f2a so\u1ea1n &#8220;l\u00e0m vi\u1ec7c nhanh h\u01a1n&#8221;, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 ch\u1ea5t x\u00fac t\u00e1c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh l\u1ea1i b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ph\u00f3ng vi\u00ean, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":6033,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":"","footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6032","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-tin-tuc"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6032","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6032"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6032\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6034,"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6032\/revisions\/6034"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6032"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chuyendoiso.haiphong.gov.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}