Việc ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) tại nhiều công trình, dự án của thành phố thời gian qua không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt mà còn mở ra hướng tiếp cận hiện đại, minh bạch trong quản lý đầu tư công.
Hiệu quả thiết thực
Tại công trường thi công cầu Nguyễn Trãi, các kỹ sư vừa giám sát hiện trường thi công vừa có thể đối chiếu dữ liệu trên mô hình 3D để kiểm tra chất lượng, tiến độ công việc. Toàn bộ chi tiết thi công từ mố trụ, cốt thép đến tiến độ hoàn thiện đều được hiển thị trực quan trên máy tính bảng. Nhờ mô hình BIM, các kỹ sư giám sát công trình có thể phát hiện sai lệch ngay từ giai đoạn thi công thay vì chờ đến khi nghiệm thu như trước đây.
Theo Tổng giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Hải Phòng Đào Sỹ Ngọc, đây là phương pháp quản lý dữ liệu tổng thể. Mọi thông tin về dự án từ khảo sát, thiết kế, thi công đến vận hành đều được tích hợp và cập nhật theo thời gian thực tế. Khi có sự thay đổi ở bất kỳ hạng mục nào, các bên liên quan đều nắm bắt được ngay.
Thông tin từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp, hiệu quả rõ nhất khi ứng dụng BIM thể hiện ở tính chính xác và tiết kiệm chi phí. Tại dự án tuyến đường từ tỉnh 354 huyện Tiên Lãng cũ đến quốc lộ 10 huyện Vĩnh Bảo cũ, nhờ ứng dụng BIM, khối lượng cốt thép cống sau rà soát đã giảm 9,14 tấn, tiết kiệm hàng trăm triệu đồng. Tại Dự án cầu Nguyễn Trãi và chỉnh trang vùng phụ cận, khối lượng thép trong thiết kế kỹ thuật được điều chỉnh giảm hơn 7 tấn mà vẫn bảo đảm yêu cầu chịu lực, giúp tiến độ được rút ngắn. Nhờ hệ thống dữ liệu dùng chung, chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu có thể cùng làm việc trên một nền tảng, hạn chế sai sót và tăng khả năng phối hợp lên tới 20%.
Công tác nghiệm thu, báo cáo tiến độ hay bóc tách khối lượng cũng trở nên nhanh chóng, chính xác hơn. Khi cần kiểm tra một hạng mục, cán bộ chỉ cần truy cập mô hình, chọn điểm cần xem là có ngay thông tin chi tiết về khối lượng, vật liệu, tiến độ. Các phiếu nghiệm thu được gắn trực tiếp lên mô hình, rút ngắn thời gian xử lý và bảo đảm tính minh bạch…
Không chỉ ở khâu thi công, mô hình BIM còn đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn vận hành, bảo trì. Mỗi công trình sau khi hoàn thành đều có “hồ sơ số” đầy đủ thông tin kỹ thuật, giúp tiết kiệm từ 5 – 10% chi phí vận hành trong vòng đời dự án.
Nhân rộng mô hình
Phó giám đốc Sở Xây dựng Tăng Bá Bay nhận định, trong bối cảnh thành phố Hải Phòng hướng tới đô thị thông minh, việc xây dựng một môi trường dữ liệu mở, minh bạch, dễ truy cập là điều then chốt. Khi BIM được nhân rộng, thành phố sẽ tiết kiệm chi phí ở nhiều công trình, đồng thời tạo ra chất lượng đầu tư công cao hơn, hiệu quả hơn.
Còn theo các chuyên gia, việc ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) tại một số dự án giao thông ở thành phố Hải Phòng mang lại hiệu quả rõ rệt. Vì vậy, mô hình này cần sớm được nhân rộng ra nhiều lĩnh vực đầu tư xây dựng khác của thành phố.
Kỹ sư Nguyễn Minh Tùng (Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải), người từng đưa giải pháp ứng dụng BIM trong thực hiện Dự án cầu Hoàng Văn Thụ cho rằng, hiệu quả của BIM sẽ phát huy tối đa khi được triển khai đồng bộ. “Nếu các bên từ chủ đầu tư, tư vấn thiết kế, nhà thầu đến cơ quan quản lý cùng làm việc trên một nền tảng dữ liệu thống nhất, việc phối hợp sẽ thông suốt, hạn chế sai sót và tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí”, ông Tùng cho biết.
Từ kết quả tích cực của các dự án đã triển khai và căn cứ lộ trình bắt buộc áp dụng BIM của Chính phủ, thành phố Hải Phòng đang định hướng mở rộng áp dụng mô hình này tại nhiều công trình hạ tầng giao thông và đầu tư công trọng điểm. Sở Xây dựng cùng các đơn vị liên quan đang xây dựng khung tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia, hướng tới hình thành hệ thống quản lý dữ liệu hạ tầng thống nhất, phục vụ mục tiêu xây dựng đô thị thông minh, quản lý hiện đại và bền vững.
Để thúc đẩy việc nhân rộng mô hình, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp đề xuất 4 nhóm giải pháp, gồm: Chuẩn bị sẵn sàng nhân lực và thiết bị; thiết lập môi trường dữ liệu chung (CDE) cho toàn bộ dự án; tăng cường tương tác và báo cáo trên nền tảng BIM và cập nhật mô hình liên tục trong suốt vòng đời công trình. Việc áp dụng BIM không chỉ nâng cao năng suất và chất lượng thiết kế mà còn tạo bước chuyển trong tư duy quản lý. Các cán bộ trẻ có cơ hội tiếp cận phương pháp làm việc hiện đại, góp phần xây dựng văn hóa minh bạch, khoa học trong quản lý đầu tư công.
Sở Xây dựng đang phối hợp các ban, ngành liên quan để xây dựng khung tiêu chuẩn và cơ chế khuyến khích doanh nghiệp, chủ đầu tư áp dụng BIM trong các dự án nhóm B và C. Nếu được triển khai đồng bộ, BIM sẽ giúp thành phố Hải Phòng tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng mỗi năm, đồng thời chuẩn bị nguồn dữ liệu số cho hệ thống đô thị thông minh trong tương lai.
BIM (Building Information Modeling) là phương pháp quản lý toàn bộ vòng đời công trình dựa trên một mô hình dữ liệu số 3D thống nhất. Ngày 17/3/2023, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 258/QĐ-TTg phê duyệt lộ trình áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) trong xây dựng. Mục tiêu là nâng cao chất lượng thiết kế, tăng hiệu quả quản lý, và minh bạch thông tin trong toàn bộ vòng đời công trình. BIM trở thành thành phần bắt buộc trong hồ sơ thiết kế, nghiệm thu và hoàn công, là cơ sở dữ liệu cho giai đoạn vận hành, bảo trì công trình.
BẢO ANH