Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thay đổi phương thức của các nước trong bảo vệ an ninh. Công an Việt Nam cũng đang thích ứng với AI và tiếp tục nâng cao hiệu quả ứng dụng AI trong công tác chuyên môn.
Năm 2021, Chính phủ ban hành Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI đến năm 2030, nhấn mạnh phát triển AI là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia, đưa Việt Nam trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và phát triển AI hàng đầu trong khu vực ASEAN. Theo đó, hàng loạt kế hoạch, đề án, dự án, chương trình hợp tác quốc tế, hội thảo, tập huấn về ứng dụng AI trên các lĩnh vực được triển khai nhanh chóng.
Vừa qua, phong trào “Bình dân học vụ số” được phát động rộng rãi, nhiều lớp tập huấn nâng cao nhận thức, kỹ năng về ứng dụng AI được tổ chức trên toàn lực lượng công an. Những tính năng mới như Trợ lý ảo Chatbot AI và Tổng đài viên AI phục vụ người dân đã được cập nhật, tích hợp trong các ứng dụng hỗ trợ thủ tục hành chính của chính quyền hay trên các trang thông tin điện tử của công an địa phương. Tại Hải Phòng, Phòng Hồ sơ nghiệp vụ Công an thành phố đã ứng dụng công nghệ AI, xây dựng Chat bot để người dân có thể hỏi – đáp các nội dung liên quan đến nội dung cấp phiếu lý lịch tư pháp trên môi trường mạng.
Các hệ thống camera ứng dụng AI nhận diện khuôn mặt, nhận diện sinh trắc học hỗ trợ cảnh sát giao thông đang được đồng bộ sử dụng trên toàn quốc. Với việc sử dụng hệ thống này, Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hải Phòng cho biết, đơn vị đang tích cực tiến hành sử dụng hệ thống này trong giám sát xử phạt nguội.
Cụ thể, AI sẽ hỗ trợ nhận diện các hành vi lệch của một chiếc xe với dữ liệu hành vi mặc định (về tốc độ, làn đường đúng quy định…) mà trung tâm chỉ huy của lực lượng cảnh sát giao thông cài đặt. Sau đó ghi nhận kết quả hình ảnh, video, hành trình của chiếc xe và lưu những dữ liệu này vào thư mục tạo sẵn. Căn cứ dữ liệu của thư mục, qua việc xác định hình ảnh biển số xe mà AI ghi nhận được, đồng thời phân tích, đánh giá khách quan các hành vi này có phải vi phạm giao thông hay không, lực lượng cảnh sát giao thông có thể ra các quyết định xử phạt và gửi thông báo tới chủ phương tiện trong 2 giờ.
Một số dự án ứng dụng AI hỗ trợ giám sát phòng cháy chữa cháy, giám sát trại giam cũng đang được nghiên cứu, hoàn thiện.
Trong tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, có thể thấy gần đây fanpage của công an nhiều, phường xã của Hải Phòng đang thu hút khá đông người dân quan tâm theo dõi nhờ các “status” với ngôn ngữ gần gũi với đời sống và hình ảnh minh họa hấp dẫn được sáng tạo với sự hỗ trợ của AI.
Hiệu quả ban đầu cho thấy, ứng dụng AI giúp lực lượng công an nâng cao chất lượng phục vụ và hỗ trợ người dân. Người dân cũng dễ dàng tra cứu thông tin về các thủ tục hành chính trong lĩnh vực công an, được tuyên truyền về an ninh trật tự về phòng cháy chữa cháy, an toàn giao thông, tội phạm lừa đảo trực tuyến… tố giác tội phạm.
Ứng dụng AI giúp tự động hóa nhiều khâu nghiệp vụ, hỗ trợ phân tích dữ liệu nhanh, chính xác hơn, tăng cường khả năng phát hiện, cảnh báo, giám sát an ninh trật tự, đồng thời nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hướng tới mục tiêu hình thành văn hóa, duy trì và nâng cao ý thức chấp hành của người dân. Thông qua các lớp tập huấn cán bộ, chiến sĩ được nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy, trang bị kỹ năng, kiến thức về ứng dụng công nghệ AI vào công tác chuyên môn.
Đi đôi với đó là những rủi ro nhất định, việc quản lý, sử dụng thiết bị ứng dụng AI không chặt chẽ có thể xảy ra rò rỉ, lộ lọt thông tin hay nguy cơ bị các thế lực thù địch lợi dụng làm gián đoạn, tấn công về hệ thống thiết bị ứng dụng AI. Vì thế, khi ứng dụng AI các đơn vị cần quán triệt nghiêm các quy định về bảo vệ bí mật, sử dụng đúng quy trình và thường xuyên kiểm tra, giám sát để sớm phát hiện, ngăn chặn kịp thời những lỗ hổng, sai lệch có thể bị kẻ thù lợi dụng xâm nhập, tấn công.
Trong thời gian tới, trước sự biến đổi và phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ trí tuệ nhân tạo AI, lực lượng công an phải tiếp tục tiên phong, đi đầu ứng dụng AI, coi đó là yếu tố chiến lược trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, chủ động chiếm lĩnh không gian truyền thông số, không để bị động, bất ngờ, tụt hậu về trình độ trước những âm mưu, phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, hiện đại của thế lực thù địch. Để làm được điều này, trước hết, mỗi cán bộ, chiến sỹ cần nâng cao nhận thức vai trò tiên phong, gương mẫu trong thực hiện chiến lược phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xác định đây là tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực của người đứng đầu.
Lực lượng Công an cần tiếp tục đẩy mạnh phát động phong trào “Bình dân học vụ số” hình thành và đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng các lớp tập huấn về ứng dụng trí tuệ nhân tuệ AI thông qua tổ chức đa dạng hình thức tập huấn như hội thảo, tọa đàm. Thúc đẩy hợp tác quốc tế giao lưu trao đổi, học hỏi kinh nghiệm, mời chuyên gia uy tín về AI giảng dạy, báo cáo thực tế truyền đạt kiến thức, kỹ năng. Tiếp tục đầu tư cở sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật phục vụ chuyển đổi số, ứng dụng AI trong công tác của lực lượng công an cùng với xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật tạo hành lang pháp lý cho việc ứng dụng AI và quản trị rủi ro trong việc ứng dụng AI. Tạo cơ chế chính sách thuận lợi thu hút nhân tài về làm việc trong các đơn vị để nâng cao hiệu quả ứng dụng AI của lực lượng công an.
VŨ VIỆT THÀNH