Trong thời đại số, khi mà trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở nên phổ biến và đóng vai trò quan trọng, mỗi người cần nắm bắt cơ hội, tự trang bị cho bản thân những kỹ năng phù hợp.
Làm chủ công nghệ
Chỉ vài năm trước, cụm từ “AI” vẫn còn xa vời, chỉ xuất hiện trong phim ảnh hay những bài báo khoa học khô khan. Giờ đây, AI len lỏi vào từng ngóc ngách của đời sống, trong học tập và công việc hằng ngày. Một bộ phận giới trẻ ở Hải Phòng cũng đang dần thay đổi cách tiếp cận AI khi lựa chọn nghề nghiệp tương lai. AI không chỉ để sử dụng để tra cứu thông tin về ngành học, mà còn để xây dựng lộ trình học tập, phát triển kỹ năng mềm, thậm chí là mô phỏng những tình huống nghề nghiệp trong tương lai.
Em Nguyễn Ngọc Trân, sinh viên Khoa Y học cổ truyền (Trường đại học Thành Đông) cho biết: “Trước đây, em khá phân vân giữa nhiều ngành nghề, nhưng khi dùng các nền tảng AI để phân tích sở thích, điểm mạnh và dữ liệu thị trường, em nhận ra ngành y học cổ truyền phù hợp với lối sống và giá trị cá nhân của mình. AI không thay thế quyết định của em, nhưng giúp em tự tin hơn với lựa chọn ấy”.
Nhiều sinh viên khác chọn cách xây dựng các kênh YouTube chuyên về lịch sử, văn hóa, học thuật… với sự hỗ trợ của AI trong việc viết nội dung, tạo hình ảnh và lồng tiếng. Điều này cho thấy việc chọn nghề đối với các bạn trẻ không chỉ là lựa chọn ngành học trong trường, mà còn là quá trình thử nghiệm các vai trò nghề nghiệp khác nhau ngay khi còn ngồi trên ghế giảng đường.
Còn anh Nguyễn Anh Tú, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Đại Sơn lại thấy rõ tiềm năng AI trong hoạt động của công tác đoàn và phong trào thanh niên. Với vai trò là người trẻ làm việc trong tổ chức Đoàn, anh Tú sử dụng AI thông qua các công cụ như ChatGPT, Canva… để thiết kế ấn phẩm tuyên truyền, lập kế hoạch, sáng tạo nội dung, phân tích dữ liệu. “Chỉ cần vài cú click chuột, AI sẽ đưa ra nhiều dữ liệu, kết quả liên quan đến nội dung tôi cần đến, rút ngắn nhiều thời gian xử lý công việc. Tuy nhiên, tôi cũng xác định các ứng dụng AI như một người trợ lý và phải biết cách điều hành, làm chủ được nó thì mới có thể khai thác hiệu quả, đồng thời tránh được những rủi ro có thể gặp phải”, anh Tú chia sẻ.
UBND thành phố và tổ chức Đoàn đang tích cực đồng hành thanh niên tiếp cận AI thông qua các hoạt động tập huấn và trải nghiệm thực tế. Đoàn Thanh niên các xã còn phát động cuộc thi về chuyển đổi số, ứng dụng AI qua các trang mạng xã hội Facebook, Website… Đây là tín hiệu tích cực cho thấy AI không còn là cuộc chơi của dân công nghệ mà đang lan rộng tới thanh niên, giúp giới trẻ Hải Phòng không bị bỏ lại trong kỷ nguyên công nghệ.
Sử dụng đúng cách, đúng mục đích
Với khả năng tiếp cận và nắm bắt công nghệ một cách nhanh nhạy, giới trẻ hiện nay không chỉ là người tiêu dùng công nghệ mà còn là những nhà sáng tạo. Cuộc chạy đua với AI đang mở ra nhiều cơ hội và thách thức cho giới trẻ. Theo báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, năm 2025, khoảng 85 triệu việc làm truyền thống bị thay thế, nhưng đồng thời 97 triệu việc làm mới xuất hiện ở các lĩnh vực như công nghệ, sáng tạo, chăm sóc sức khỏe và năng lượng xanh. Tại Việt Nam, khoảng 60% số công ty hàng đầu ứng dụng AI trong tuyển dụng và đào tạo. Song song với cơ hội là thách thức. Trong năm 2024, Google đã cắt giảm hàng chục nghìn nhân sự để thay bằng các công cụ AI tự động hoá quảng cáo.
Ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Ứng dụng AI (Trường đại học Thành Đông) cho biết, theo nhiều dự báo, AI có tiềm năng sẽ thay thế người lao động ở nhiều ngành nghề trong tương lai. Vì vậy, các bạn trẻ ngày nay cần có sự nhanh nhạy, sáng tạo và biết nắm bắt cơ hội để không bị bỏ lại phía sau. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng AI chỉ là công cụ, không thể thay thế hoàn toàn sự trải nghiệm thực tế và tư duy phản biện. Những lựa chọn nghề nghiệp bền vững vẫn cần đến sự kết hợp giữa hiểu biết bản thân, nhận thức xã hội và quá trình học hỏi lâu dài.
Người trẻ có thể học cách làm việc cùng AI để nâng cao các kỹ năng và giá trị của mình. AI không phải là mối nguy hại nếu như các bạn trẻ sử dụng nó đúng cách, đúng mục đích. Nếu biết tận dụng AI một cách đúng đắn và không lạm dụng, nó sẽ giúp các bạn tiết kiệm được rất nhiều thời gian và công sức.
Ông Lê Lương Thịnh, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, người trẻ hiện nay có nhiều lợi thế trong làn sóng AI. Đó là khả năng tiếp thu nhanh, tư duy linh hoạt và nền tảng công nghệ số đang phát triển mạnh. Thị trường lao động trong nước cũng đang “khát” nhân lực có hiểu biết về công nghệ. Việc sớm tiếp cận AI và chủ động học kỹ năng mới sẽ giúp người trẻ có “tấm vé vào cửa” cho sân chơi toàn cầu.
HỒNG ANH