Chuyển đổi số ở Hải Phòng không còn là khẩu hiệu từ những cuộc họp lớn mà đang hiện diện trong từng thông báo gửi qua điện thoại, từng thủ tục được giải quyết ngay tại nhà.
Lấy người dân làm trung tâm
Một chiều cuối năm, trong căn nhà nhỏ bên triền sông của thôn Phúc Tân (xã Gia Lộc), ông Nguyễn Văn Võ cẩn thận dọn dẹp nhà cửa rồi quay sang chiếc điện thoại thông minh đang phát sáng. “Trước kia tôi chỉ dùng nó để nghe gọi. Từ khi tổ công nghệ số hướng dẫn, tự nhiên thấy mình mở ra cả một thế giới mới”, ông Võ nói với đôi mắt ánh lên niềm vui.
Nhờ sự hỗ trợ ấy, ông Võ biết đăng ký thủ tục trên Cổng dịch vụ công, tra cứu giấy tờ đất đai của gia đình, xem thông báo từ xã qua các nhóm, tổ công nghệ số cộng đồng mà không phải chờ con cháu đọc hộ. Với những người lớn tuổi, đây từng là “rào cản công nghệ”, nhưng nay lại trở thành thói quen mới, nhẹ nhàng như việc pha ấm trà buổi sáng.
Không riêng ông Võ, nhiều người trung niên ở Gia Lộc cho biết năm nay họ “đỡ chạy lên xã hơn”. Việc khai sinh cho cháu, đăng ký tạm trú, tra cứu các khoản đóng góp… đều giải quyết được trên điện thoại. Một thay đổi nhỏ thôi, nhưng làm cuộc sống của người dân nhẹ nhõm hơn rất nhiều.
UBND thành phố Hải Phòng vừa ban hành Kế hoạch số 317/KH-UBND về phát triển hạ tầng số trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 – 2030. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% số nhà văn hóa thôn, tổ dân phố, trung tâm của xã, phường, đặc khu có wifi kết nối Internet tốc độ cao phục vụ người dân miễn phí. Cốt lõi của lựa chọn này là quan điểm “lấy người dân làm trung tâm”.
Nếu công nghệ không đến được với người dân, không giúp họ giảm thời gian, chi phí, công sức thì chuyển đổi số chỉ dừng lại trên khẩu hiệu. Khi người dân đã sử dụng thành thạo các ứng dụng thông minh thì ngay tại những thôn xóm xa trung tâm, các tổ dân phố đông dân cư, chính quyền cơ sở cũng triển khai thuận lợi các hình thức truyền thông, phổ biến chính sách kịp thời.
Những công việc tưởng nhỏ nhưng tạo thay đổi lớn là người dân quen dần với thao tác số, cán bộ cơ sở giảm bớt việc trong thông báo, hướng dẫn, rà soát. Từ chuyện đăng ký khai sinh, xác nhận cư trú, đến thông tin về đất đai, các chính sách an sinh… đều có thể tiếp cận nhanh chóng thông qua điện thoại thông minh.
Tại nhiều địa bàn, các nhóm trao đổi trên Zalo, Messenger, Viber đã thay thế hình thức đi từng ngõ gõ từng nhà gửi giấy mời hoặc phát thông báo. Nhờ đó, khoảng cách giữa chính quyền và người dân được rút ngắn đáng kể; vai trò phục vụ của chính quyền cũng trở nên rõ ràng, thiết thực hơn.
“Điểm nối số” quan trọng
Nếu ví chuyển đổi số là một dòng chảy lớn, thì tổ dân phố, thôn xóm chính là những “kênh dẫn nước” quan trọng nhất. Tại Hải Phòng, vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở, bí thư chi bộ, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố được phát huy mạnh mẽ. Họ chính là “hạt nhân công nghệ”, giúp lan tỏa nhận thức và kỹ năng sử dụng công nghệ cho cộng đồng.
Nhiều tổ trưởng, dù tuổi đã cao, vẫn kiên trì tự học cách dùng điện thoại thông minh, quen thao tác trên nền tảng số, để rồi quay lại hướng dẫn người dân trong tổ.
Theo ông Nguyễn Thế Tiến, Trưởng thôn Thừa Liệt (xã Hà Tây) thì trước đây, mỗi lần có thông báo của phường, ông phải dùng xe máy đi phát từng giấy mời. Nay chỉ cần một dòng thông báo trên nhóm chung, 100% số hộ dân đều biết. Công việc giảm đi, hiệu quả tăng lên, thông tin minh bạch hơn.
Anh Hoàng Minh Tiệp, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường An Biên cho biết, sự vào cuộc chủ động, kiên trì của cán bộ cơ sở trở thành nền móng vững chắc để chuyển đổi số lan tỏa sâu rộng, hiệu quả.
Tháng 10 vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố kết quả xếp hạng Chỉ số Chuyển đổi số (DTI) cấp tỉnh năm 2024. Theo đó, thành phố Hải Phòng tăng 5 bậc so với năm 2023, vươn lên xếp thứ 3 toàn quốc với giá trị DTI đạt 0,7857 điểm.
Đáng chú ý, Hải Phòng đạt điểm tối đa ở các trụ cột Nhận thức số và Thể chế số, đồng thời xếp thứ 3 cả nước về Hạ tầng số và Hoạt động kinh tế số, khẳng định nỗ lực, quyết tâm và hiệu quả rõ nét của thành phố trong công tác chuyển đổi số thời gian qua.
Từ tháng 11/2024, Hải Phòng chính thức khai trương Dự án Chính quyền số, đánh dấu bước tiến quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số cấp địa phương.
Thành phố tích hợp, chia sẻ dữ liệu từ 23 cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin của các bộ, ngành Trung ương với 1.579 dịch vụ công trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, đạt tỷ lệ 81,5%. Đặc biệt, Hải Phòng chủ động bứt phá, tận dụng cơ hội từ việc hợp nhất hai địa phương Hải Phòng – Hải Dương để tái cấu trúc mô hình quản lý, tích hợp hạ tầng dữ liệu và thống nhất nền tảng số dùng chung, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế số và xã hội số trong giai đoạn mới.
Những nỗ lực này góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành đô thị thông minh, sáng tạo, hiện đại hàng đầu khu vực, đóng vai trò tiên phong trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
MINH NGUYÊN