Hải Phòng đang phát triển mạnh các khu chung cư mới. Việc ứng dụng chuyển đổi số được xem là giải pháp khả thi, giúp thành phố hướng tới mô hình quản lý đô thị hiện đại và bền vững.
.jpg)
Cần triển khai hệ thống quản lý trực tuyến
Hiện Hải Phòng có hàng trăm tòa chung cư đang hoạt động, bao gồm cả những khu nhà ở xã hội, chung cư cũ và dự án cao cấp như Hoàng Huy Commerce, VinHomes Marina hay Waterfront City. Tuy nhiên, công tác quản lý, vận hành tại nhiều nơi vẫn chủ yếu thực hiện thủ công, phụ thuộc vào giấy tờ và trao đổi trực tiếp.
Bà Nguyễn Thị Mai, cư dân chung cư HH1 Hoàng Huy, phường Gia Viên cho biết, mỗi khi cần phản ánh sự cố hay đóng phí dịch vụ, chúng tôi phải xuống tận phòng ban quản lý. Nhiều khi bận rộn, không kịp thời nộp phí hay thông tin phản ánh bị chậm. Nếu có ứng dụng trực tuyến, cư dân sẽ chủ động hơn rất nhiều.
Không chỉ cư dân gặp khó khăn, ban quản trị và đơn vị vận hành cũng phải xử lý khối lượng lớn công việc trên giấy tờ, gây lãng phí thời gian và nhân lực. Một số nơi còn xảy ra tranh chấp quỹ bảo trì, chưa minh bạch về thu chi, vấn đề được nhắc đến thường xuyên trong các cuộc họp cư dân.
Theo thông tin từ Sở Xây dựng, thành phố hiện nay có hơn 4.000 căn hộ tại 12 chung cư được xây dựng theo chương trình cải tạo chung cư cũ giai đoạn từ sau năm 1994 đến 2025. Ngoài ra, có hàng loạt chung cư thuộc tư nhân đầu tư quản lý gồm: Hoàng Huy New Pruksa Town, PG An Đồng (phường An Dương), MoonBay Residence (phường Ngô Quyền), Vinhomes Imperia Hải Phòng, Hilton Hải Phòng, Hoàng Huy Sở Dầu (phường Hồng Bàng), The Minato Residence (phường Lê Chân)…
Theo Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, hoạt động quản lý, vận hành nhà chung cư phải được thực hiện công khai, minh bạch và khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin. Điều 165 của luật nêu rõ: “Đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư có trách nhiệm cung cấp thông tin, thu, chi tài chính, quản lý dữ liệu cư dân và hệ thống kỹ thuật bằng phương thức điện tử”.
Luật sư Trần Văn Tám, Đoàn Luật sư Hải Phòng cho biết, Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 99/2015/NĐ-CP tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho chuyển đổi số trong quản lý nhà ở. Khi áp dụng, ban quản trị có thể sử dụng phần mềm quản lý, lưu trữ dữ liệu điện tử, đồng thời kết nối trực tiếp với cơ quan quản lý nhà nước. Điều này giúp giảm sai sót, tăng tính minh bạch và trách nhiệm.
Ngoài ra, Thông tư 02/2016/TT-BXD quy định rõ: Mọi thông tin về kinh phí bảo trì, phí dịch vụ, hoạt động bảo trì tòa nhà phải được công khai đến cư dân, đây là điều kiện thuận lợi để triển khai hệ thống quản lý trực tuyến.
Quản lý chung cư bằng hệ thống số
Thực tế tại một số chung cư mới ở Hải Phòng, việc ứng dụng phần mềm quản lý cư dân đã được triển khai bước đầu. Bà Lê Thị Kim Dung, Giám đốc Ban Quản lý tòa nhà Hoàng Huy Sở Dầu thông tin, từ năm 2024, đơn vị bắt đầu dùng phần mềm quản lý cư dân. Cư dân có thể phản ánh, đăng ký sử dụng tiện ích, thanh toán phí qua app. Hệ thống lưu lại toàn bộ dữ liệu, giúp ban quản lý dễ theo dõi và báo cáo với cơ quan chức năng.
Đơn vị cũng đang nghiên cứu tích hợp hệ thống giám sát thang máy, điện nước và phòng cháy chữa cháy vào nền tảng chung để quản lý đồng bộ.
Với những ứng dụng tiện ích này, cư dân chủ động hơn trong việc tiếp nhận thông báo, phản ánh sự cố và thanh toán phí. Ban quản lý giảm khối lượng công việc, quản lý hồ sơ dễ dàng, hạn chế sai sót. Cơ quan quản lý nhà nước dễ dàng tra cứu dữ liệu, giám sát việc tuân thủ quy định về an toàn, bảo trì, phòng cháy chữa cháy. Tài chính được thực hiện minh bạch, giảm nguy cơ tranh chấp quỹ bảo trì và sai lệch chi phí.
Ông Đào Hải Nghĩa, Giám đốc Công ty TNHH Mhomes, đơn vị đang vận hành nhiều chung cư trên địa bàn thành phố cho biết, hiện ở Hải Phòng, các ứng dụng trong quản lý chung cư được thực hiện như: Hệ thống quản lý cư dân và dịch vụ online, giải pháp S-Plus được đề cập cho quản lý cư dân cho phép online thanh toán, đặt lịch sử dụng tiện ích chung. Hệ thống giám sát vận hành, bảo trì thông minh, kết nối hệ thống IoT, cảm biến, camera, thang máy, hệ thống điện, nước trong tòa nhà để theo dõi tình trạng vận hành, cảnh báo lỗi hoặc hỏng hóc sớm.
Nhiều đơn vị, công ty quản lý tòa nhà cao cấp dùng nền tảng như FM, Customer 360, Smart Security để giám sát và quản lý tài sản tòa nhà. Việc thanh toán phí quản lý và dịch vụ cộng đồng không dùng tiền mặt cũng được triển khai rộng rãi như tích hợp thanh toán qua ví điện tử, ngân hàng, mã QR, giảm việc sử dụng tiền mặt, tăng tính minh bạch.
Trong hệ sinh thái của Houze Group, phần quản lý tòa nhà số, thanh toán điện, nước, phí dịch vụ được số hóa. Công tác truyền thông kết nối cư dân và ban quản lý cũng được ứng dụng chuyển đổi số qua việc gửi thông báo qua app, tin nhắn/email; cư dân có thể phản hồi, đóng góp ý kiến; ban quản trị dễ dàng khảo sát, thông báo họp, bầu ban quản trị.
Với quản lý chung cư tại Hải Phòng, việc xây dựng dữ liệu từ sớm sẽ giúp tòa nhà “thông minh” hơn và vận hành hiệu quả cao hơn.
Tuy nhiều lợi ích vậy song việc chuyển đổi số trong quản lý chung cư còn một số khó khăn. Theo ông Đặng Văn Hùng, Giám đốc Four Home Hải Phòng, chi phí đầu tư ban đầu cho phần mềm và thiết bị khá lớn, nhất là với chung cư quy mô nhỏ. Ngoài ra, thói quen sử dụng của cư dân, đặc biệt là người lớn tuổi, cũng cần thời gian để thích nghi.
Bên cạnh đó, khi áp dụng công nghệ, các đơn vị phải tuân thủ quy định của Luật An ninh mạng 2018 và Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Dữ liệu cư dân, tài chính và vận hành nhà ở là thông tin nhạy cảm, cần được mã hóa, lưu trữ an toàn và không chia sẻ trái phép.
Hải Phòng đang tích cực triển khai Đề án “Đô thị thông minh đến năm 2030” theo tinh thần Nghị quyết số 45-NQ/TW của Bộ Chính trị, nhằm hướng tới mục tiêu cơ bản đạt tiêu chí đô thị đặc biệt và thông minh vào năm 2030, với trọng tâm là phát triển công nghệ cao, cảng biển logistics hiện đại và đô thị thông minh. Thành phố đã và đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và triển khai các dự án liên quan để hoàn thiện mục tiêu này.
Theo đó, việc kết nối dữ liệu giữa các tòa nhà, ban quản lý và Sở Xây dựng nếu được thực hiện sẽ giúp hình thành cơ sở dữ liệu chung cư toàn thành phố, phục vụ công tác quy hoạch, quản lý và giám sát an toàn nhà ở. Khi các tòa nhà được quản lý bằng hệ thống số, mọi hoạt động minh bạch, cư dân hài lòng, ban quản lý giảm áp lực, và cơ quan nhà nước giám sát thuận lợi, đó chính là nền tảng để xây dựng “chung cư thông minh, cư dân hạnh phúc, đô thị bền vững”.
THU HẰNG