Trong bối cảnh chuyển đổi số trở thành xu hướng tất yếu của quá trình phát triển, nhiều hợp tác xã trên địa bàn thành phố vẫn gặp không ít khó khăn khi tiếp cận.
Nhiều hợp tác xã chưa tiếp cận công nghệ mới
Phát biểu tại Diễn đàn “Chuyển đổi số trong nông nghiệp: Nắm bắt cơ hội, thích ứng tương lai” do Liên minh Hợp tác xã Việt Nam phối hợp Tạp chí Kinh doanh tổ chức mới đây, bà Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cho rằng, với các hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, chuyển đổi số chính là đòn bẩy tăng trưởng khi tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Đây là con đường ngắn nhất để các hợp tác xã nông nghiệp nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, tối ưu hóa quy trình sản xuất và kinh doanh.
Chuyển đổi số còn giúp các hợp tác xã mở rộng thị trường, tăng cường khả năng cạnh tranh và tạo ra một môi trường minh bạch, tin cậy cho cả người sản xuất và người tiêu dùng… Tuy nhiên, hiện nay, nhiều hợp tác xã nông nghiệp vẫn đang “bơi giữa dòng chảy lớn” mà chưa thể vươn ra “biển lớn” do thiếu hụt nguồn lực cần thiết cho quá trình chuyển đổi số.
Theo khảo sát của Chi cục Phát triển nông thôn và Liên minh Hợp tác xã Hải Phòng, sau hợp nhất, toàn thành phố có tổng số 701 hợp tác xã, nhưng hợp tác xã nông nghiệp vẫn chiếm phần lớn ( 562 hợp tác xã đang hoạt động). Do hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, có nhiều thành viên cao tuổi, nên khi thực hiện chuyển đổi số gặp nhiều khó khăn.
Vì vậy, việc xây dựng thương hiệu sản phẩm, xúc tiến thương mại qua các sàn giao dịch điện tử; ứng dụng các công nghệ hiện đại vào sản xuất; thiếu kiến thức số trong quản trị số, chữ ký điện tử… chưa tốt
Hợp tác xã nông nghiệp Đức Chính ở xã Gia Phúc được đánh giá là một trong những đơn vị sản xuất, kinh doanh hiệu quả ở khu vực tây Hải Phòng bởi Ban giám đốc và các thành viên phát huy được thế mạnh trồng cây rau màu đặc thù, hướng đến xuất khẩu nông sản.
Tuy nhiên, hoạt động điều hành hiện nay vẫn chủ yếu dựa trên kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, chuyển đổi số còn hạn chế, chưa ứng dụng được công nghệ hiện đại vào sản xuất; chưa thực hiện được quản trị số. Lãnh đạo hợp tác xã thừa nhận, đây là một trong những thách thức, thậm chí là thiệt thòi khi tiếp cận thị trường, bởi đội ngũ cán bộ phần lớn là người cao tuổi, “mù mờ” với các thiết bị điện tử.
Tương tự, Hợp tác xã Nông nghiệp thủy sản Sông Hóa (xã Vĩnh Am) chủ yếu là các hộ chuyên nuôi cá giống. Do hạn chế về trình độ và kỹ năng công nghệ, nhiều thành viên hợp tác xã vẫn chưa thể áp dụng hiệu quả các công cụ số. Vì thế, các hộ vẫn lựa chọn cách tiêu thụ thông qua thương lái thay vì tiếp cận, quảng bá sản phẩm trên các kênh bán hàng hiện đại.
Mong muốn được hỗ trợ
Chuyển đổi số trong nông nghiệp nói chung, hoạt động của các hợp tác xã nói riêng đang là xu hướng tất yếu. Đảng ta đã nhất quán chủ trương chỉ đạo: “Tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể”. Điều này được thể hiện rõ trong Nghị quyết số 20, Hội nghị lần thứ 5, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 13 tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới.
Vậy làm sao để nông dân, hợp tác xã vượt qua tình trạng thiếu kiến thức về ứng dụng công nghệ số? Theo ông Đồng Quốc Trà, Phó chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Hải Phòng, định hướng phát triển hợp tác xã nông nghiệp Hải Phòng phải ưu tiên phát triển cơ sở hạ tầng hỗ trợ hợp tác xã, đẩy mạnh số hóa trong nông nghiệp (mã số vùng trồng, ứng dụng công nghệ) và tập trung vào các mô hình sản xuất bền vững, hiệu quả.
Điều này bao gồm việc nâng cấp hệ thống thủy lợi, kho bãi, máy móc, cũng như hỗ trợ các hợp tác xã tiếp cận các chương trình nông nghiệp số, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.
Muốn vậy, các hợp tác xã cần tập trung vào các định hướng chiến lược và các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao năng lực cho các hợp tác xã. Cần đẩy mạnh chuyển đổi từ tư duy sản xuất nông nghiệp đơn thuần sang tư duy kinh tế nông nghiệp, chú trọng giá trị gia tăng, hiệu quả và bền vững.
Cùng với đó, xây dựng chuỗi giá trị nông sản xanh và tuần hoàn, trong đó hợp tác xã đóng vai trò nòng cốt hướng đến các mô hình sản xuất nông nghiệp có khả năng chống chịu và thích ứng cao với biến đổi khí hậu; tích cực ứng dụng công nghệ số vào các khâu sản xuất và tiêu thụ sản phẩm (mã số vùng trồng, quản lý thông minh).
Cùng quan điểm này, ông Nguyễn Minh Hoàng, Phó chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Hải Phòng cho rằng, muốn đẩy mạnh quá trình số hóa đối với các hợp tác xã, cần thiết phải xây dựng bản đồ số nông nghiệp nông thôn, cơ sở dữ liệu đồng bộ; thực hiện quản lý mã số vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm nông nghiệp, nông thôn.
Mặt khác, tăng cường ứng dụng trực tuyến trong công tác quảng bá, xúc tiến thương mại, thương mại điện tử cho các sản phẩm nông nghiệp, nông thôn, góp phần nâng cao năng lực phát triển bền vững cho các hợp tác xã…
Thực tế cho thấy, chuyển đổi số trong nông nghiệp không chỉ là câu chuyện ứng dụng công nghệ số vào toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp, từ sản xuất đến phân phối xuyên suốt, mà là hành trình chiến lược để hợp tác xã và người nông dân nâng cao năng lực số trong các hoạt động cốt lõi.
HỒ HƯƠNG