Với quyết tâm trở thành đô thị hiện đại, thông minh tầm cỡ Đông Nam Á, Hải Phòng đang nỗ lực kiến tạo từ nền tảng khoa học, công nghệ, gắn với quá trình chuyển đổi số toàn diện.
Đồng bộ, hiện đại
Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) được ví như “bộ não số” và là hạt nhân của mô hình đô thị đặt tại Trung tâm Văn hoá Xứ đông, hoạt động từ đầu năm 2025. Trung tâm được trang bị hệ thống phần cứng hiện đại với máy tính cấu hình cao, màn hình điều khiển và bảng điều khiển trung tâm, được tổng hợp các nguồn dữ liệu từ kho dữ liệu dùng chung của thành phố, hệ thống phần mềm nghiệp vụ, cơ sở dữ liệu của các sở, ngành, địa phương và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Từ ngày 1/7 đến nay, hệ thống IOC xây dựng được 11 chỉ tiêu phục vụ việc giám sát, điều hành của lãnh đạo các cấp như giải ngân vốn đầu tư công; đầu tư vốn FDI; tình hình thực hiện Nghị quyết số 57; dữ liệu về dân cư; phản ánh kiến nghị… Các số liệu được thể hiện sinh động qua các bản đồ, bảng biểu, màu sắc thay vì những báo cáo số liệu truyền thống.
Theo ông Nguyễn Ngọc Thanh, Phó giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông (Sở Khoa học và Công nghệ), nguồn thông tin, dữ liệu trên hệ thống IOC được cập nhật kịp thời để phân tích và đưa ra báo cáo trực quan, thông minh và chính xác theo từng vấn đề, lĩnh vực cụ thể, góp phần nâng cao hiệu quả trong chỉ đạo, điều hành và ra quyết định của các cấp lãnh đạo.
Trong lĩnh vực giao thông thông minh (ITS), Hải Phòng triển khai đồng bộ 4 dịch vụ gồm: giám sát giao thông, cung cấp thông tin giao thông, điều khiển giao thông thông minh và hỗ trợ xử lý vi phạm. Hệ thống 62 camera giám sát tại 30 nút giao thông và 4 cây cầu lớn giúp thu thập dữ liệu thời gian thực, phục vụ điều khiển tín hiệu giao thông và cảnh báo kịp thời cho người dân. Thành phố đang chuẩn bị xây dựng Trung tâm dữ liệu giao thông cấp 2, ứng dụng Big Data và AI, nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả điều hành trong thời gian tới.
Bên cạnh hạ tầng và công nghệ, Hải Phòng đặc biệt chú trọng phát triển nguồn nhân lực cho xây dựng đô thị thông minh. Đầu tháng 12/2025, thành phố phối hợp Trung tâm Hợp tác Việt Nam – Singapore tổ chức khóa đào tạo “Thành phố thông minh: Giải pháp Internet vạn vật và chiến lược chuyển đổi chính quyền điện tử” cho 30 cán bộ lãnh đạo, chuyên viên phụ trách công nghệ thông tin và chuyển đổi số.
Tại diễn đàn chuyển đổi số Hải Phòng năm 2025 diễn ra vào cuối tháng 12/2025, đồng chí Phó chủ tịch UBND thành phố Hoàng Minh Cường nhấn mạnh, chuyển đổi số và xây dựng thành phố số, đô thị thông minh không chỉ là lựa chọn mà là con đường tất yếu để Hải Phòng mở rộng không gian phát triển, khai thác hiệu quả nguồn lực dữ liệu và dẫn dắt sự phát triển bền vững của thành phố trong giai đoạn mới.
Xây dựng lộ trình rõ ràng
Ngày 17/9/2025, UBND thành phố ban hành Kế hoạch hành động số 246/KH-UBND về xây dựng và triển khai đồng bộ đô thị thông minh trên địa bàn, hướng tới mục tiêu tối ưu hóa quản lý tài nguyên, cung cấp dịch vụ đô thị hiệu quả và nâng cao chất lượng sống của người dân đến năm 2030. UBND thành phố cũng đã ban hành khung kiến trúc chính quyền số thành phố, phiên bản 4.0 vào ngày 5/11/2025.
Theo ông Nguyễn Cao Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, thành phố đang triển khai các hạng mục xây dựng đô thị thông minh, đồng thời đặt ra một số nhiệm vụ trong thời gian tới. Đó là nghiên cứu triển khai nền tảng dữ liệu số về tài nguyên và môi trường biển, tích hợp với hệ thống thông tin địa lý (GIS) để hỗ trợ ra quyết định. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số chuyên dùng phục vụ nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị, nâng cao hiệu quả quản trị, hiệu lực quản lý nhà nước… “Hạ tầng số của Hải Phòng phải là hạ tầng mở, dùng chung, kết nối diện rộng, lấy 5G và IoT làm trụ cột, bảo đảm mọi cảm biến, mọi camera trở thành những giác quan thống nhất của đô thị, phục vụ điều hành thông minh, an toàn và bền vững”, ông Nguyễn Cao Thắng nhấn mạnh.
Theo ông Nguyễn Tử Quảng, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Tập đoàn công nghệ BKAV, để số hoá hướng tới một đô thị thông minh, bền vững, Hải Phòng phải có Big Data Platform, SmartCity, IoT, AI và nguồn nhân lực. Với một thành phố lớn như Hải Phòng, khuyến nghị hình thành một hạ tầng lõi trung tâm dữ liệu (AIDC) để thực hiện tất cả các công việc số hoá, từ đó phân tích, điều chỉnh hằng ngày các mục tiêu.
Với quyết tâm cao, Hải Phòng đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành đô thị thông minh, hiện đại, bền vững. Đây không chỉ là mục tiêu phát triển của thành phố Cảng mà còn là đóng góp quan trọng vào tiến trình chuyển đổi số quốc gia, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
NGUYỄN THẢO