Đằng sau những lá phiếu quen thuộc là dấu ấn mới của kỳ bầu cử năm nay: chuyển đổi số được triển khai ở nhiều khâu, góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức bầu cử.
Kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 vừa khép lại trong không khí trang nghiêm, dân chủ. Khoảng 3,1 triệu cử tri thành phố Hải Phòng đã trực tiếp thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân tại các điểm bỏ phiếu trên địa bàn.
Cùng với niềm vui của hàng triệu cử tri thực hiện quyền và trách nhiệm thiêng liêng, lựa chọn những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân vào các cơ quan quyền lực nhà nước, kỳ bầu cử năm nay diễn ra trong một bối cảnh mới với nhiều yêu cầu khác so với trước.
Từ tháng 7/2025, sau khi hợp nhất Hải Phòng – Hải Dương và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Hải Phòng mới có 114 xã, phường, đặc khu với quy mô dân số hơn 4,6 triệu người. Một đô thị có quy mô dân cư lớn, tốc độ phát triển công nghiệp nhanh, biến động dân cư thường xuyên như Hải Phòng đồng nghĩa với việc khối lượng công việc của kỳ bầu cử tăng lên đáng kể. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số không chỉ là xu hướng mà trở thành giải pháp thiết thực giúp công tác bầu cử vận hành khoa học, hiệu quả hơn.
Lợi ích dễ nhận thấy nhất là nâng cao độ chính xác của dữ liệu. Với hàng trăm nghìn lao động làm việc tại các khu công nghiệp và sự dịch chuyển dân cư liên tục, việc quản lý theo phương thức truyền thống khó đáp ứng yêu cầu. Khi danh sách cử tri được kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nhiều khâu rà soát, đối chiếu được thực hiện nhanh chóng, hạn chế sai sót và trùng lặp.
Không chỉ giúp dữ liệu rõ ràng hơn, công nghệ số còn góp phần giảm áp lực cho cơ sở. Các phần mềm nghiệp vụ bầu cử, hệ thống quản lý hồ sơ ứng cử hay bản đồ số đơn vị bầu cử giúp nhiều quy trình được chuẩn hóa, việc cập nhật và tổng hợp thông tin trở nên nhanh gọn hơn. Nhờ đó, cán bộ ở cơ sở có thêm thời gian tập trung vào việc tổ chức các hoạt động phục vụ cử tri tại địa bàn.
Chuyển đổi số cũng mở ra cách tiếp cận mới trong công tác thông tin, tuyên truyền. Bên cạnh các hình thức truyền thống như loa truyền thanh, pano, áp phích, không gian mạng đang trở thành kênh lan tỏa thông tin hiệu quả. Các video ngắn, đồ họa trực quan, bản tin trên nền tảng trực tuyến hay những cuộc tiếp xúc cử tri kết hợp trực tiếp và trực tuyến giúp thông tin về bầu cử đến với người dân nhanh và thuận tiện hơn, nhất là với cử tri trẻ.
Từ góc nhìn rộng hơn, trải nghiệm của kỳ bầu cử lần này cho thấy chuyển đổi số đang từng bước đi vào các hoạt động chính trị – xã hội vốn được xem là rất “truyền thống”. Công nghệ không thay thế vai trò của con người, nhưng giúp công việc được tổ chức khoa học, minh bạch hơn và phù hợp hơn với nhịp sống hiện đại.
Bất kỳ sự thay đổi nào cũng cần thời gian để thích nghi. Ở một số nơi, việc tiếp cận phần mềm mới còn đôi chút lúng túng; việc cập nhật dữ liệu trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính và biến động dân cư cũng đặt ra những yêu cầu mới. Tuy nhiên, chính trong quá trình đó, nhiều kinh nghiệm thực tiễn đã được tích lũy, từ tập huấn nghiệp vụ cho tổ bầu cử đến vận hành hệ thống dữ liệu và bảo đảm an toàn thông tin.
Những kinh nghiệm này không chỉ hữu ích cho riêng kỳ bầu cử vừa qua. Khi các nền tảng dữ liệu đã được hình thành và đội ngũ cán bộ cơ sở dần quen với công nghệ, các hệ thống này có thể tiếp tục phát huy hiệu quả trong nhiều hoạt động lớn khác của thành phố, từ quản lý dân cư đến tổ chức các sự kiện chính trị và cung cấp dịch vụ công.
Ngày bầu cử là ngày hội của nhân dân, nơi mỗi cử tri trực tiếp thực hiện quyền làm chủ của mình bằng lá phiếu. Và phía sau mỗi lá phiếu ấy, một hệ thống tổ chức ngày càng hiện đại đang dần hình thành. Chuyển đổi số không làm thay đổi bản chất của ngày hội dân chủ, nhưng giúp ngày hội ấy được chuẩn bị tốt hơn, vận hành khoa học hơn và thích ứng với nhịp sống của xã hội trong kỷ nguyên số.
HẢI HẬU