Trong bối cảnh chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực đời sống, mang đến nhiều tiện ích cho người dân thì cũng đồng thời mở ra những thách thức không nhỏ về an ninh, an toàn thông tin. Tội phạm công nghệ cao, lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi, có tổ chức, xuyên quốc gia, đòi hỏi lực lượng Công an nói chung, Cảnh sát hình sự nói riêng phải không ngừng đổi mới, nâng cao năng lực, làm chủ công nghệ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Tại Hải Phòng, Phòng Cảnh sát hình sự đã và đang khẳng định vai trò nòng cốt trong đấu tranh phòng, chống tội phạm bằng việc chủ động đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học – công nghệ vào công tác nghiệp vụ. Qua đó, không chỉ nâng cao hiệu quả điều tra, khám phá án mà còn góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn thành phố…
Thực tiễn cho thấy, bên cạnh các loại tội phạm truyền thống, tội phạm sử dụng công nghệ cao đang trở thành thách thức lớn. Điển hình là chuyên án lừa đảo qua dự án tiền ảo “Gemholic”, với số tiền chiếm đoạt hơn 39 tỷ đồng. Các đối tượng xây dựng hệ thống đầu tư ảo, quảng bá lợi nhuận cao, đánh vào tâm lý muốn làm giàu nhanh của người dân rồi chiếm đoạt tài sản.
Sau khi các hành vi phạm tội diễn ra, các đối tượng đã thực hiện việc chuyển hóa tài sản sang mục đích sử dụng khác. Mặt khác, các dấu vết và vật chứng liên quan đến việc đấu tranh chuyên án này đã được các đối tượng tì mỉ xóa hết các dấu vết. Do đó, trong quá trình điều tra chuyên án này, cơ quan điều tra cũng đã phải lật mở lại tất cả các hành vi của đối tượng trong quá khứ. Bằng việc ứng dụng công nghệ trong phân tích dữ liệu điện tử, truy vết dòng tiền và bóc tách cấu trúc đường dây, lực lượng Cảnh sát hình sự Hải Phòng đã triệt phá thành công chuyên án, qua đó cảnh báo kịp thời về thủ đoạn mới của tội phạm trên không gian mạng.
Không chỉ với tội phạm công nghệ cao, trong đấu tranh với các đối tượng truy nã nguy hiểm, lực lượng Cảnh sát hình sự cũng phát huy hiệu quả của các biện pháp nghiệp vụ kết hợp công nghệ. Dù các đối tượng lẩn trốn nhiều năm, thay đổi nơi cư trú, sử dụng giấy tờ giả, thậm chí trốn ra nước ngoài, song bằng sự kiên trì xác minh, truy vết, phối hợp quốc tế, lực lượng đã phát hiện, bắt giữ 6 đối tượng nguy hiểm, góp phần đảm bảo trật tự an toàn xã hội.
Với phương châm hành động “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, “đánh đúng, đánh trúng, đánh tận gốc”, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Hải Phòng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó chuyển đổi số được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Sau khi thực hiện việc sáp nhập, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Hải Phòng đã nhanh chóng ổn định tổ chức, triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Trước hết, đơn vị tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy, phân công, bố trí cán bộ phù hợp với năng lực, sở trường, bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu quả. Công tác nắm tình hình, chủ động rà soát, đánh giá lại các tuyến, địa bàn, lĩnh vực trọng điểm được tăng cường. Song song với đó, lực lượng Cảnh sát hình sự đẩy mạnh triển khai các biện pháp nghiệp vụ, tập trung đấu tranh với các loại tội phạm nổi lên như tội phạm có tổ chức, tín dụng đen, lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, tội phạm sử dụng công nghệ cao.
Cũng trong thời gian qua, nhận thức rõ vai trò của công nghệ thông tin trong nâng cao chất lượng công tác nghiệp vụ và phục vụ nhân dân, Công an thành phố chủ động xây dựng, triển khai hiệu quả các kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, Đề án 06 của Chính phủ… Qua đó, nâng cao nhận thức của cán bộ, chiến sĩ trong phát huy vai trò đi đầu, gương mẫu, nòng cốt trong chuyển đổi số.
Công an thành phố đã triển khai 3 dự án nền tảng phục vụ chuyển đổi số gồm: Trung tâm thông tin chỉ huy an ninh; Trung tâm an ninh mạng; Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát và xử lý vi phạm giao thông. Một số đơn vị thử nghiệm các mô hình, phần mềm như: quản lý đối tượng, bản đồ tội phạm của Phòng Cảnh sát hình sự; quản lý địa bàn theo định vị GPS; cán bộ trực ban ảo ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) của Công an xã Lạc Phượng; mô hình quản lý đối tượng bằng bản đồ số của Công an phường Thủy Nguyên. Các mô hình bước đầu cho thấy hiệu quả, thể hiện sự chủ động ứng dụng khoa học – công nghệ trong công tác và phục vụ nhân dân. Những giải pháp này giúp nâng cao khả năng phân tích, dự báo tình hình, rút ngắn thời gian xử lý thông tin, từ đó nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Thời gian tới, các đơn vị tiếp tục hoàn thiện kỹ thuật, tích hợp dữ liệu nhằm bảo đảm đồng bộ, tránh trùng lặp.
Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp, tình hình tội phạm về trật tự xã hội trên địa bàn Hải Phòng năm 2025 đã giảm 31% so với năm 2024. 100% chuyên án do Phòng Cảnh sát hình sự xác lập đều được khám phá thành công và xử lý theo quy định của pháp luật. Những con số này không chỉ phản ánh hiệu quả công tác mà còn thể hiện sự chuyển mình mạnh mẽ của lực lượng trong thời kỳ chuyển đổi số.
Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an nhân dân luôn giữ vững vai trò nòng cốt trong đấu tranh phòng, chống tội phạm. Trong bối cảnh mới, mỗi cán bộ, chiến sĩ không chỉ cần bản lĩnh nghiệp vụ mà còn phải làm chủ công nghệ, thích ứng nhanh với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm.
Từ thực tiễn tại Hải Phòng cho thấy, chuyển đổi số không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là “chìa khóa” quan trọng giúp lực lượng Cảnh sát hình sự nâng cao hiệu quả công tác, bảo vệ bình yên cuộc sống của nhân dân. Với tinh thần chủ động, kiên quyết và sắc bén, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Hải Phòng tiếp tục khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và trách nhiệm, xứng đáng là chỗ dựa tin cậy của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự.
Trí Nguyễn